تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
هَلْ يَنْظُرُونَ إِلاَّ أَنْ يَأْتِيَهُمُ اللَّهُ فِي ظُلَلٍ مِنَ الْغَمامِ وَ الْمَلائِکَةُ وَ قُضِيَ الْأَمْرُ وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ (210)
بعد از آن تهديد و وعيد فرمايد مخالفين حق و اسلام و قرآن را:
هَلْ يَنْظُرُونَ: (استفهام به معنى نفى است) چشم نمى‌اندازند و انتظار نمى‌کشند آنها که بکلى در دائره اسلام داخل نمى‌شوند، إِلَّا أَنْ يَأْتِيَهُمُ اللَّهُ:
مگر آنکه بيايد ايشان را عذاب خدا يا امر او. فِي ظُلَلٍ مِنَ الْغَمامِ: در سايبانهاى ابر سفيد رقيق، چنانچه عذاب قوم شعيب در يوم الظله واقع شد.
نزول عذاب ابر سفيد به سبب آنست که مظنه رحمت است و هرگاه عذاب از آن صادر شود هولناک‌تر است، زيرا صدور شر از محلى که مظنه خير باشد موجب مزيت سختى خواهد بود. وَ الْمَلائِکَةُ: و بيايند ملائکه به عذاب الهى چه آنها موکلند به نزول آن. وَ قُضِيَ الْأَمْرُ: و منقضى شود کار، يعنى امر به هلاکت آنها تمام گردد و هر کس به جزاى خود رسد. وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ: و بسوى خدا باز گردانيده شود کارها که قيامت باشد. يا آنکه اوامر و نواهى سلاطين و حکام دنيا جريان دارد و روز قيامت تمام باطل و فرمانى جز امر حق تعالى نباشد که: وَ الْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ.
تنبيه: آيه شريفه آگاهى است نسبت به مخالفان و فاسقان که چه انتظار
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 375
دارند براى تسليم و فرمانبردارى، آيا منتظرند امر الهى و نزول ملائکه را به عذاب؛ و منقضى شدن امر در اين صورت ايمان ضرورى، و البته فايده‌اى نخواهد داشت در دفع عذاب و عقاب.