تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فَجَعَلَهُمْ کَعَصْفٍ مَأْکُولٍ «5»
فَجَعَلَهُمْ کَعَصْفٍ: پس گردانيد ايشان را خدا بدان سنگ‌ها مانند برگ کاه، مَأْکُولٍ: خورده شده. يعنى خوره در آن افتاده و نابود ساخته، يا مانند کاهى که چهار پا آنرا خورده و سرگين گردانيده، يعنى اعضاى ايشان از هم پاچيده و متفرق شده.
تبصره اين سوره مبارکه را دلالاتى است:
1- ظهور اين آيات عجيبه غريبه دال است بر وجود خالق متعال که آيات و بينات او در عالم هويدا است.
2- اثبات قدرت تامه سبحانه که تمامى موجودات در حيطه تصرف اوست.
3- رد بر فلاسفه و دهريه که قضاياى واقعه امم سابقه را از صيحه و باد و زلزله و غيره را نسبت به دهر و طبيعت دهند و منکر خالق هستند. زيرا
جلد 14 - صفحه 350
فرستادن طيور به هيئت خاصه در زمان معين و مکان معين و اهلاک جماعتى دون بعضى خود شاهد بزرگى است بر قاهر قادرى، زيرا هر که اندک عقلى داشته باشد واقعه متواتره اصحاب فيل را مطالعه و تأمل در آن نمايد، هر آينه خارق عادت و آثار عظمت و قهاريت ذات قهار را دريابد.
4- دلالت واضحه و معجزه باهره است بر ظهور حضرت خاتم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم زيرا حضرت در آن سال متولّد و آن را عام الفيل گويند و به تواتر ثابت شده چون حضرت اين سوره را بر اهل مکه خواند، همه تصديق نمودند با وجود شدت حرص آنها بر تکذيب آن حضرت و ايشان قريب العهد بودند به اصحاب فيل. پس اگر اين واقعه را نزد آنها حقيقت و اصلى نمى‌داشت، البته انکار مى‌کردند و حال آنکه اقرار داشتند و شعرا آن را در سلک نظم آوردند.
و کان من اياته فى حمله
عصيان فيل و هلاک اهله
ابرهة بخيله و رجله
طيرا ابابيل اتت لقتله
جلد 14 - صفحه 351
سوره يکصد و ششم « (قريش)»
سوره قريش- اين سوره مبارکه مکى است.
عدد آيات- چهار.
عدد کلمات- هفده.
عدد حروف- هفتاد و شش.
ثواب تلاوت- ابن بابويه (رحمه اللّه) از حضرت صادق عليه السّلام: من اکثر قرائة لايلاف قريش بعثه اللّه يوم القيمة على مرکب من مراکب الجنّة حتّى يقعد على موايد النّور يوم القيمة. هر که زياد قرائت کند «لِإِيلافِ قُرَيْشٍ» را، مبعوث فرمايد خدا او را روز قيامت بر مرکبى از مراکب بهشت تا بنشيند بر موائد نور روز قيامت «1».
تنبيه- بنا به احاديث ائمه هدى عليهم السّلام و فتواى علماى اماميه سوره (الم تر) و (لايلاف) يک سوره و بسم اللّه وسط جزء سوره وارد شده، اگر چه رسم الخط قرآن مجزا نوشته شده است «2».
«1». ثواب الاعمال و عقاب الاعمال چ حيدرى 1391 هج- ص 154- روايت 2.
«2» به روايات عياشى و .... در تفسير مجمع البيان (چ 1403) ج 5 ص 544 543 رجوع کنيد.
جلد 14 - صفحه 352
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ