تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) ثُمَّ کَلاَّ سَوْفَ تَعْلَمُونَ «4» بعد از آن به جهت تأکيد انذار تکرار قول مذکور فرمايد: ثُمَّ کَلَّا: پس بايد که از اين باز ايستيد، يا حقا که، سَوْفَ تَعْلَمُونَ‌: زود است که بدانيد خطاى تکاثر و تباهى را [معاينه‌] ببينيد در وقت موت و حشر. يا اول نزد موت باشد يا در قبر، و دوم وقت نشور و قيامت. يعنى چون قدم به دروازه مرگ نهيد و به ساحت قبر درآييد، مشاهده عذاب کنيد و هول منکر و نکير و فشار قبر و عقوبت آن را در يابيد؛ و بعد از آنکه به عرصات قيامت مبعوث شويد، نامه‌هاى اعمال و موازنه افعال و انواع عقوبات و نکال جهنم را به نظر آريد و شما را به سلسله عذاب کشند، خواهيد دانست. زرّ بن حبيش از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام روايت نموده: ما زلنا نشک فى عذاب القبر حتّى نزلت الهيکم التّکاثر الى قوله کلّا سوف تعلمون يريد فى القبر و ثمّ کلّا سوف تعلمون بعد البعث. هميشه ما شک داشتيم در عذاب قبر «1» تا «أَلْهاکُمُ التَّکاثُرُ» نازل شد تا آيه‌ «کَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ» چه مراد به اين عذاب قبر «1» بديهى است که ساحت قدس قائل «لو کشف الغطاء ما ازددت يقينا» از هر گونه شک و ترديد و لو در يکى از امور جزئيه از يکى از منازل قيامت که عذاب در قبر باشد، منزه و مبرّا است و محتمل است که مراد از شک در اين روايت حال عمومى مسلمين قبل از نزول اين سوره باشد که از زبان يقين افزاى آن حضرت باز گو مى‌شود. جلد 14 - صفحه 330 است. و «ثُمَّ کَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ» عذابى است که بعد از حشر و نشر باشد «1». و نيز به جهت مبالغه در تنبيه ردع فرمايد: