اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَالمُغِيرات‌ِ صُبحاً «3»
غور سير در شب است که مجاهدين شبانه با کمال سرعت رفتند و صبحگاه رسيدند مقابل دشمن.
اقول: از اينکه چند آيه استفاده ميشود که قضيه شخصيه بوده عموم نداشته و حديث مفصلي در برهان از علي بن ابراهيم از جعفر بن احمد از عبد اللّه بن موسي از حسن بن علي بن ابي حمزه از پدرش از ابي بصير از حضرت صادق (ع) روايت کرده و اينکه حديث بسيار مفصل است و حقير خلاصه ترجمه آن را تذکر ميدهم و اگر تمام حديث را طالب باشيد رجوع به تفسير برهان کنيد و خلاصه ترجمه اينکه است که:
حضرت فرمود: اينکه سوره وارد شده در اهل وادي يا بس و آنها دوازده هزار بودند و با هم عهد و ميثاق گرفتند که هيچکدام فرار نکنند تا پيغمبر و علي امير المؤمنين را بکشند و حرکت کردند، جبرئيل خبر داد حضرت را بمقصد آنها، حضرت ابا بکر
جلد 18 - صفحه 203
را با چهار هزار لشکر فرستاد و دستور داد که اول آنها را دعوت باسلام کند و اگر نپذيرفتند با آنها جنگ کند و جهاد کند، ابا بکر با اينکه چهار هزار حرکت کردند چون مقابل آنها رسيدند دويست نفر از آنها آمدند مقابل ابي بکر و گفتند: چه مقصد داريد!
ابي بکر مقصد خود را بيان کرد آنها گفتند: ما بواسطه رحميت و رفاقت که با شما داشتيم با شما و مسلمين کاري نداريم فقط مقصد ما کشتن پيغمبر و علي است. ابي بکر ترسيد و برگشت و آنچه لشگريان گفتند: اطاعت فرمان پيغمبر بکن. گفت: الشاهد يري ما لا يري الغائب.
خبر به پيغمبر رسيد حضرت فردا عمر را با چهار هزار فرستاد آن هم مثل رفيقش برگشت.
روز سوم حضرت امير المؤمنين را با چهار هزار فرستاد چون مقابل شدند آنها گفتند: ما مقصودمان کشتن تو و پيغمبر است. حضرت با آنها جنگ کرد بسياري از آنها کشته شدند و بسياري اسير شدند، و غنائم زيادي از آنها بدست مسلمين آمد و فتح و فيروزي نصيب مسلمين شد اينکه سوره مبارکه در شأن علي (ع) و اصحابش نازل شد وَ العادِيات‌ِ ضَبحاً فَالمُورِيات‌ِ قَدحاً فَالمُغِيرات‌ِ صُبحاً الي آخر الآيات اينکه خلاصه ترجمه حديث است، و دارد که غنائمي که در اينکه جهاد بدست آمد در هيچ يک از جهادها بدست نيامده بود مگر در جنگ خيبر با يهود آنهم بدست امير المؤمنين و کشتن مرحب.