اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
کَلاّ إِن‌َّ الإِنسان‌َ لَيَطغي «6»
نه چنين است بدرستي که انسان هر آينه طغيان ميکند، طغيان و سرکشي سرپيچي و زياده‌روي در کفر و ظلم و فساد و معاصي است و منشأ آن کبر و نخوت و بزرگ منشي و حب جاه و رياست و مال و منال و رتبه و مقام و هواي نفس و شهوتراني و سبب تمام اينها جهل است بالاخص جهل مرکب، و قساوت و سياهي دل است و مراد از انسان نوع بشر است که در اسم اسم انسان روي خود گذارده و الا در حقيقت و باطن از حيوان پست‌تر است چنانچه ميفرمايد: وَ لَقَد ذَرَأنا لِجَهَنَّم‌َ کَثِيراً مِن‌َ الجِن‌ِّ وَ الإِنس‌ِ لَهُم قُلُوب‌ٌ لا يَفقَهُون‌َ بِها وَ لَهُم أَعيُن‌ٌ لا يُبصِرُون‌َ بِها وَ لَهُم آذان‌ٌ لا يَسمَعُون‌َ بِها أُولئِک‌َ کَالأَنعام‌ِ بَل هُم أَضَل‌ُّ أُولئِک‌َ هُم‌ُ الغافِلُون‌َ اعراف آيه 179. بلکه اگر پرده از روي چشم برداشته شود در همين دنيا مشاهده ميکند که يک مشت سگ و خوک و بوزينه و ببر و پلنگ و خرس و اشباه آنها بهم ريخته و نام خود را انسان گذارده چنانچه حضرت صادق (ع) پرده از روي چشم ابي بصير پس کرد ديد يک جمعيت از اينکه نمره حيوانات دور کعبه چرخ
جلد 18 - صفحه 167
ميزنند و تک تک آدم ميان آنها طواف ميکند. ولي اينکه طغيان در وقتي است که خود را مستغني بداند.