کلمه «کُره» به مشقّتى گفته مىشود که انسان از درون خود احساس کند، مانند ترس از جنگ. و «کَره» به مشقتى گويند که از خارج به انسان تحميل شود، مانند حکم اجبارى در آيهى «ائْتِيا طَوْعاً أَوْ کَرْهاً قالَتا أَتَيْنا طائِعِينَ» «1» به آسمانها و زمين گفتيم: يا با رغبت بياييد يا با اکراه، گفتند: ما با رغبت مىآييم.
آيه قبل مربوط به مال دادن بود واين آيه مربوط به جان دادن است.
اکراه از جنگ، يا به خاطر روحيّهى رفاهطلبى است ويا به جهت انسان دوستى و رحم به ديگران ويا بخاطر عدم توازن قوا و برترى دشمن است. قرآن مىفرمايد: شما آثار و نتايج جهاد را نمىدانيد و فقط به زيانهاى مادّى و ظاهرى آن توجّه مىکنيد، در حالى که خداوند از اسرار و آثار امروز وفرداى کارها در ابعاد مختلفش آگاه است.
جنگ با همهى سختىهايى که دارد، آثار مثبت و فوايدى نيز دارد. از جمله:
الف: توان رزمى بالا مىرود.
ب: دشمن جسور نمىشود.
«1». فصّلت، 11.
جلد 1 - صفحه 335
ج: روح تعهّد و ايثار در افراد جامعه بوجود مىآيد.
د: قدرت و عزت اسلام و مسلمانان در دنيا مطرح مىشود.
ه: امدادهاى غيبى سرازير مىگردد.
و: روحيّهى استمداد از خدا پيدا مىشود.
ز: اجر و پاداش الهى بدست مىآيد.
ح: روحيّهى ابداع و اختراع و ابتکار بوجود مىآيد.
جهاد در اديان ديگر
برخلاف تبليغاتى که دنيا براى صلح و عليه خشونت دارد، مسئله جهاد در راه دين، در تمام اديان آسمانى بوده و يک ضرورت حتمى است.
در تورات مىخوانيم:
* ساکنان شهر را بدم شمشير بکش و اموالشان را جمع نماى. «1»
* همگى ايشان را هلاک ساز و ترحّم منما. «2»
* چون براى مقاتله بيرون روى و دشمن را زياد بينى، نترس. «3»
* برادر و دوست و همسايه خود را بکشد تا کفّاره گوسالهپرستى باشد. «4»
* موسى جمعيّتى را به سوى جنگ حرکت داد و مقاتله مهمّى صورت گرفت. «5»
در انجيل متى آمده است:
* گمان مبريد که آمدهام تا سلامتى بر زمين بگذارم، نيامدهام تا سلامتى بگذارم، بلکه شمشير را. «6»
* هرکه جان خود را دريابد (و به جنگ نيايد) آنرا هلاک سازد و هرکه جان خود را به خاطر من هلاک کرد آنرا خواهد يافت. «7»
«1». تورات، سِفر تثنيه، باب 13، جمله 15.
«2». تورات، سفر تثنيه، باب 7، جمله 3.
«3». تورات، سِفر تثنيه، باب 20، جمله 1.
«4». تورات، سِفر خروج، جمله 26.
«5». تورات، سِفر اعداد، باب 31، جمله 34.
«6». انجيل متى، باب 10، جمله 7.
«7». انجيل متى، باب 10، جمله 39.
جلد 1 - صفحه 336
در انجيل لوقا مىخوانيم:
* دشمنان را که نخواستند من بر ايشان حکمرانى کنم، در اينجا حاضر ساخته، پيش من به قتل رسانيد. «1»
* هرکس شمشير ندارد، جامه خود را فروخته آنرا بخرد. «2»
در قرآن نيز در سورههاى آل عمران، «3» مائده «4» و بقره «5» از وجود جنگ و جهاد در اديان گذشته، سخن به ميان آمده است.