تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
الَّذِي أَنْقَضَ ظَهْرَکَ «3»
الَّذِي أَنْقَضَ: آن بارى که شکسته و گران ساخته بود، ظَهْرَکَ: پشت تو را، و آن تحمّل زحمات رسالت بود، و اصرار کافران در ايذاء و تکذيب ايشان نبوت تو را، و عجز آن حضرت از ارشاد آنان، که حق تعالى تحمل آن را بر او آسان گردانيد و به معجزات و براهين، پشت آن حضرت را قوى گردانيد، و مسلّط نمود او را بر آنها که بيشتر به شرف اسلام مشرّف و بقيه به دست آن سرور به ورطه هلاکت گرفتار شدند: يا رفع نموديم از تو تحمّل ثقل احکام شريعت را و آن را بر تو سهل و آسان نموديم.
2- مراد تخفيف اعباء رسالت و نبوّت است که قيام به آن سنگين بود.
حق تعالى آن را آسان نمود بر وجهى که گوئيا هيچ بارى براى او نيست.
3- نزد بعضى وضع به معنى عصمت است. يعنى نگاه داشتيم تو را از برداشتن وزر، چه مقصود از وضع، عدم ثقل است بر او. پس هرگاه معصوم باشد، ابلغ خواهد بود در آنکه ثقل بر او نباشد.
4- علم الهدى سيد مرتضى (رحمه اللّه) فرموده: تسميه ذنوب به اوزار به جهت آن است که آن مثقل کاسب و حامل خود است. پس هر چيزى که گران سازد انسان را از غم و غير آن جايز است آن را وزر گويند. بنابراين ممتنع نيست که وزر در آيه، غم آن حضرت باشد بر شرک قوم او و اينکه آن سرور و اصحاب در ميان اهل شرک مقهور و مستضعف بودند و چون حق سبحانه اعلاى کلمه اسلام نمود و آن حضرت و اتباع او را بر ايشان مسلّط ساخت، او را به اين خطاب سر افراز فرمود، به جهت تذکر به موقعيت اين نعمت عظمى بر او تا در مقابله آن به شکرگزارى قيام نمايد، و مؤيد اين است آيات بعد «1».
5- نزد بعضى معنى آنکه برگرفتيم بار گناهان امّت تو را به آمرزش ايشان و
«1» تنزيه الانبياء (منشورات الرضى- قم) ص 115- 114.
جلد 14 - صفحه 264
دل تو را از غم و اندوه فارغ گردانيديم.