تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً «6»
إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً: به درستى که با دشوارى که در مکّه است، آسانى باشد در مدينه، يا با عسرى که در دنيا است، يسر باشد در بهشت.
نکته- تکرير جملتين براى تقرير و تثبيت معنى است در قلوب و تمکين آن در نفوس و تعدّد يسر باشد بدون تعدّد عسر، و لذا حضرت فرمود: لن يغلب عسر يسرين.
ابن عبّاس نقل نموده که خدا فرموده: «خلقت عسرا واحدا و خلقت يسرين فلن يغلب عسر يسرين» «1». روزى پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از خانه بيرون آمد، خوشحال و خندان و مىفرمود: «لن يغلب عسر يسرين فانّ مع العسر يسرا انّ مع العسر يسرا» «2».
«1». مجمع البيان (ج 1403 هج) ج 5 ص 509.
«2». مجمع البيان (ج 1403 هج) ج 5 ص 509.
جلد 14 - صفحه 266
تنبيه- آيه شريفه آگاهى است از جانب خداوند منّان نسبت به مؤمنان به لطف و احسان که در پايان عسر دوره زمان از سختى و فقر و ابتلا و ناگواريهاى ابناء زمان صبر نمايند و اميدوار باشند که محقّقا بعد از عسر، وعده سبحانى منجز و يسر خواهد آمد.
اذا اشتدّت بک العسر
تفکّر فى الم نشرح
فعسر بين يسرين
اذا فکّرتها فافرح
ابن عباس نقل نموده: روزى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بر شترى سوار و مرا رديف خود گردانيد. مرا گفت: يا غلام. گفتم لبيک يا رسول اللّه.
فرمود: احفظ اللّه تجده امامک، تعرف الى اللّه فى الرّخاء يعرفک فى الشّدّة.
خدا را نگاه دار و مراعات نما، تا او را نزد خود يابى. با خدا آشنا شو در آسايش و راحتى، تا آشنا گردد در دشوارى و سختى «1».