تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّکَ فَحَدِّثْ «11»
وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّکَ: و امّا به نعمت پروردگار خود که از آن نعم مذکوره است، اعطاى بر وجه رضا و هدايت و اغناء يا جميع نعم سبحانى، فَحَدِّثْ:
پس حديث کن. يعنى آن را به بندگان من اعلام کن و افشاى آن نما که حديث به نعم شکر منعم است و اخفاى آن مظنّه کفران نعمت باشد.
1- در کافى- فضل البقباق گويد: از حضرت صادق عليه السّلام سؤال کردم از اين آيه، قال: الّذى انعم عليک بما فضّلک و اعطاک و احسن اليک، ثمّ قال: فحدّث بدينه و ما اعطاه اللّه و ما انعم به عليک. فرمود:
حديث کن آنچه انعام فرموده بر تو به آنچه فضيلت داده تو را و عطا فرموده و احسان نموده بر تو. پس فرمود: حديث کن به دين او و آنچه عطا فرموده خدا او را و آنچه انعام نموده به سبب دين بر تو «1».
2- در محاسن- از حضرت حسين بن على عليهما السّلام قال: امره ان يحدّث بما انعم اللّه عليه من دينه. فرمود: امر نموده خدا بنده را اين که حديث کند به آنچه انعام فرموده خدا بر او از دين حق «2».
3- عنه عليه السّلام قال: اذا انعم اللّه فظهرت عليه سمّى حبيب اللّه محدّثا بنعمة اللّه و اذا انعم اللّه على عبده بنعمة فلم تظهر عليه سمّى بغيض اللّه مکذّبا بنعمة اللّه. فرمود: هرگاه انعام فرمايد خدا، پس آشکار شود بر او، ناميده شود دوست خدا حديث کننده به نعمت الهى، و هرگاه انعام فرمايد خدا بر بنده، پس آشکارا نشود بر او، ناميده شود به دشمن خدا تکذيب کننده به نعمت سبحانى «3».
«1». تفسير نور الثقلين (چ علميه- قم) ج 5 ص 601 روايت 36.
«2» محاسن البرقى (چ دوم- قم) ج 1، کتاب مصابيح الظلم، ص 218، روايت 115.
«3». تفسير نور الثقلين (چ علميه- قم) ج 5 ص 601 روايت 41.
جلد 14 - صفحه 260
تتمّه- نعمت چيزى است محبوب بالذّات و منعم عليه در اغلب شکور مى‌باشد. پس حق تعالى حبيب خود را فرموده که از نعمت من سخن گوى که بندگان من محتاجند و محتاج چون ذکر منعم شنود، ميل کند به او و او را دوست دارد. يا به جهت سخن به نعمت من خلق را دوست من گردانى.
جلد 14 - صفحه 261
سوره نود و چهارم « (الانشراح)»
سورة الانشراح- اين سوره مبارکه مکّى است.
عدد آيات- هشت آيه.
عدد کلمات- بيست و هفت.
عدد حروف- يکصد و سه.
ثواب تلاوت- در سوره و الشمس مذکور شد.
تذکره- علماى اماميه متفقا برآنند که سوره «الم نشرح» با «و الضحى» يک سوره است و بسم اللّه جزو سوره مى‌باشد، بنا به احاديث وارده از ائمه معصومين عليهم السّلام. و تعلّق دارد هر يک بديگرى، زيرا تمامى تعداد نعم به سوره دوم است و بدين جهت قرائت هر دو را در قرائت يک رکعت نماز واجب دانند. و همچنين سوره «الم تر» «سوره الفيل» و «لايلاف» يک سوره محسوب و قرائت آن با هم باشد.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ