اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِذِ انبَعَث‌َ أَشقاها «12»
شقي‌ترين ثمود را وادار کردند و منبعث نمودند و او منبعث شد بر پي کردن ناقه که در اخبار بسياري داريم که شقي‌ترين امم سابقه همين عاقر ناقه بوده حتي از نمرود و شداد و فرعون و اشباه آنها چنانچه در حديث معتبر دارد که پيغمبر (ص) پرسيدند از امير المؤمنين: کيست شقي‌ترين اولين!- عرض کرد: عاقر الناقه. فرمود:
صدقت فمن اشقي الاخرين!- قال: لا أعلم يا رسول اللّه. قال: الذي يضربک علي هذه
و اشاره فرمود بفرق سر. و در حديث ديگر دارد پيغمبر فرمود:
(الا احدثکم باشقي النّاس رجلين!- قلنا: بلي. قال: الذي عقر الناقة و الذي يضربک بالسيف يا علي علي هذه- و وضع يده علي قرنه- حتي تبل منها هذه- و اخذ بلحيته
و عاقر ناقه گفتند: نامش قدار بن سالف بوده.
تنبيه- قاتل امير المؤمنين (ع) اشقي بوده از عاقر ناقه از جهت فرق و تفاوت بين امير المؤمنين آيت کبراي الهي و بين ناقه صالح، و بواسطه فرمايش حضرت رسول (ص) که بامير المؤمنين (ع) فرمود:
(انبعث اشقي الاشقياء من الاولين و الاخرين شقيق عاقر ناقة صالح يضربک علي قرنک حتي تخضب لحيتک)
و لذا بعض اصحاب بامير- المؤمنين (ع) عرض کردند: چرا شما خضاب نميکني!- فرمود: انتظار خضابي دارم که پيغمبر بمن خبر داده.
اشکال: در ميانه آخرين اشقياي بسيار بودند و ظلم و شقاوت خود را بمنتهي درجه رساندند مثل خلفاء و معاويه و يزيد و پسر مرجانه و عمر بن سعد و شمر و بني اميه و بني عباس که با ائمه اطهار چه کردند وجه اينکه إبن ملجم مرادي اشقي از همه آنها شد چيست!
جواب: اينها اينکه همه ظلم و تعدي که کردند يا بطمع رياست و سلطنت و حکومت بودند و اينکه خانواده را مزاحم خود ميديدند يا خيال ميکردند يا بطمع جايزه بودند مثل قتله ابي عبد اللّه (ع) يا جزو قشون آنها بودند و مأموريت داشتند و خائف بودند از تخلف اوامر رؤساء و اکابر، اما پسر مرادي نه طمع رياست داشت نه
جلد 18 - صفحه 133
بطمع جايزه بود نه مأموريت داشت از اکابر و رؤساء فقط شقاوت بود چنانچه عاقر ناقه هم از تمام اشقياء اولين مثل نمرود و شداد و فرعون و اشباه آنها شقي‌تر بود براي همين جهت زيرا آنها انبياء را مخالف رياست و سلطنت خود مي‌پنداشتند و اما عاقر ناقه نه طمع رياست داشت و نه ناقه صالح مزاحم او بود بلکه از او کاملا استفاده ميکردند فقط شقاوت او باعث شد بر عقر ناقه که حضرت رسول (ص) فرمود:
شقيق عاقر ناقه صالح
، و اينکه پسر مرادي از خوارج نهروان بود که با امير المؤمنين جنگ کردند و حضرت باصحابش فرمود: در اينکه جنگ ده نفر از شما کشته نميشوند و ده نفر از آنها باقي نميمانند، فقط از اصحاب امير المؤمنين نه نفر کشته شدند و از خوارج نه نفر فرار کردند و اينکه ملعون از آن نه نفر بود، و امير المؤمنين هم دستور داد که اگر فرار کردند يا دست از جنگ کشيدند يا امان خواستند يا اسلحه کنار گذاشتند متعرض آنها نشويد، و اينکه ملعون آزاد بود و احدي متعرض او نبود چنانچه شمر هم يکي از آن نه نفر بود و کرد آنچه کرد در کربلا.