آیه ۱۲ سوره شمس

سوره شمس(الشمس)، آیه ۱۲ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۵

معنی کلمات و عبارات
«إنبَعَثَ»: برخاست و روان شد. «أَشْقَی»: بدبخت‌ترین (نگا: اعلی / ، لیل / ).
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - بدبخت ترین فرد قوم ثمود، به طغیان در برابر رسول الهى تحریک شد. «بطغویها . إذ انبعث أشقیها» «بعث»، به معناى برانگیختن چیزى و جهت دادن به آن است (مفردات). «انبعاث» مطاوعه آن و به معناى تحریک شدن و ارسال و روانه شدن است. «شقاوة» نقطه مقابل «سعادة» است و مانند آن به «اخروى و دنیوى» و «نفسانى و بدنى و خارجى» تقسیم مى شود. (مفردات) ۲ - قوم ثمود، گرفتار تیره بختى و شقاوت «إذ انبعث أشقیها» «أشقى»، اسم تفضیل و نشانه وجود رگه هاى شقاوت در دیگر افراد قوم ثمود است. ۳ - قوم ثمود، وادار سازنده شقى ترین فرد خود، به طغیان در برابر فرستاده الهى «انبعث أشقیها» «انبعاث»، تأثیرپذیرى از «بعث» و ارسال دیگران است و نشان مى دهد که فرد «اشقى»، از سوى دیگران تحریک شده بود. ظرف بودن «إذ انبعث...» براى آیه قبل و نیز ضمیرهاى جمع در «فعقروها» و «بذنبهم» (در آیات بعد) بیانگر این است که قوم ثمود، محرک اصلى بوده اند. ۴ - شقاوت، داراى مراتب است. «أشقیها» ۵ - شقاوت افزون تر، مایه آمادگى بیشتر براى طغیان در برابر رسولان الهى و تکذیب آنان «بطغویها . إذ انبعث أشقیها» ۶ - آمادگى شقى ترین فرد قوم ثمود، براى مقابله با رسول الهى، نمودار طغیانگرى و مصداق بارز تکذیب گرى آنان بود. «کذّبت ثمود بطغویها . إذ انبعث أشقیها» «إذ»، ظرف براى «کذّبت» و بیانگر زمان تکذیب قوم ثمود است; یعنى، زمانى تکذیب گرى و طغیان گرى قوم ثمود عملى شد که شقى ترین فرد آنان تحریک شد.
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۷ - «عن عبد اللّه بن زَمعَة قال: خطب رسول اللّه(ص) فذکر الناقة و ذکر الذى عقرها فقال: «إذ انبعث أشقاها» قال: انبعث لها رجل عارم عزیز منیع فى رهطه; [منبع: الدرالمنثور، ج ۸، ص ۵۳۱.] عبداللّه بن زَمعة روایت کرده که رسول خدا(ص) خطبه خواند و از ناقه [ثمود]و کسى که آن را پى کرد، سخن گفت و فرمود: [خداوند فرموده] «إذ انبعث أشقاها» مردى براى پى کردن ناقه [صالح] تحریک شد که زشت خو و مردم آزار و در قبیله خود عزیز و مورد حمایت بود».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
  • قومثمود، تکذیبکننده ایات خدا+۲ آیه
  • تکذیب ایات الهی از سوی طغیانگران ثمود+۲ آیه
  • تهدید ثمودیان از سوی صالح(علیه السلام) به عذاب دردناک، در صورت ازار رساندن به ناقه+۸ آیه
  • ثمود، تکذیبکننده پیامبران الهی+۴ آیه
  • تهدید ثمودیان از جانب صالح(علیه السلام) به عذاب بزرگ، در صورت رساندن هرگونه ازار به ناقه+۸ آیه
  • قوم ثمود، تکذیبکننده ایات خدا+۲ آیه
  • انتخاب و تحریک فردی خاصّ از ناحیه ثمودیان، برای کشتن ناقه صالح+۳ آیه
  • شقیترین فرد ثمود، (قدار بن سالف) برانگیخته شده از جانب انان برای پی کردن ناقه+۳ آیه
  • قوم ثمود، گرفتار تیرهبختی و شقاوت+۱ آیه
  • تکذیب پیامبر خدا، از اثار شقاوت امّتش+۳ آیه
  • قوم ثمود، گرفتار تیره بختی و شقاوت+۱ آیه
  • فرستاده شدن شقی ترین فرد قوم ثمود از طرف قومش برای مقابله با رسول الهی، نمودار طغیانگری و تکذیبگری انان+۲ آیه
  • تزکیه نفس، از موانع گرفتاری انسان به شقاوت+۲ آیه
  • مامور شدن یک نفر از ثمودیان از جانب انها، برای پی کردن ناقه صالح+۵ آیه
  • اقدام شقی ترین فرد ثمودیان، برای پی کردن ناقه صالح+۳ آیه
  • طغیانگری قوم ثمود، از اسباب اقدام انان به کشتن ناقه صالح+۵ آیه
  • طغیان گری قوم ثمود، موجب بدبختی و شقاوت انان+۱ آیه
  • شقاوت، مایه امادگی بیشتر برای طغیان گری در برابر رسول الهی+۱ آیه
  • قدار بن سالف، شقی ترین و طغیان گرترین فرد قوم ثمود+۱ آیه
  • تحریک شدن بدبخت ترین فرد قوم ثمود، به طغیان در برابر رسول الهی+۱ آیه
  • قوم ثمود، مشوّق شقی ترین فرد خود، به طغیان در برابر فرستاده الهی+۱ آیه
  • رضایت به گناه دیگران، گناهی همسان گناه انان+۳ آیه
  • عذاب استیصال، کیفر تبهکاران مجرم+۲ آیه
  • کشتن ناقه ثمود، گناهی بزرگ و مستوجب عذابی فراگیر+۵ آیه
واژه‌ها