اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَکَذَّبُوه‌ُ فَعَقَرُوها فَدَمدَم‌َ عَلَيهِم رَبُّهُم بِذَنبِهِم فَسَوّاها «14»
پس تکذيب کردند ثمود حضرت صالح را پس عقر کردند و کشتند ناقه را پس خداوند آنها را هلاک کرد و بر آنها عذاب نازل شد بسبب اينکه گناه بزرگ آنها
جلد 18 - صفحه 134
پس تمام را فرو گرفت.
(فَکَذَّبُوه‌ُ) فرمايشي که فرموده بود که اگر آزاري متوجه شد بناقه عذاب بر شما نازل ميشود که در آيات بيان شد.
(فَعَقَرُوها) اشکال: يک نفر قدار ناقه را پي کرد چرا نسبت بتمام آنها داده شد!
جواب: سه قسم فاعل داريم فاعل بالمباشره، و فاعل بالتسبيب، و فاعل بالرضا.
قدار فاعل بالمباشره بود، و کساني که او را اعانت کردند و جلوگيري نکردند فاعل بالتسبيب، و کساني که راضي بفعل او شدند و خشنود شدند فاعل بالرضا چنانچه در حديث داريم:
الراضي بفعل قوم کالداخل فيهم.
(فَدَمدَم‌َ) بعضي گفتند: اطبق عليهم العذاب، بعضي گفتند: غضب عليهم بعضي گفتند ارجف عليهم الارض. ما مي‌گوييم: اهلکهم بصيحة و صاعقة و رجفة که در آيات اشاره فرموده: فَقُل أَنذَرتُکُم صاعِقَةً مِثل‌َ صاعِقَةِ عادٍ وَ ثَمُودَ فصلت آيه 13، و ميفرمايد:
فَعَقَرُوا النّاقَةَ وَ عَتَوا عَن أَمرِ رَبِّهِم وَ قالُوا يا صالِح‌ُ ائتِنا بِما تَعِدُنا إِن کُنت‌َ مِن‌َ المُرسَلِين‌َ فَأَخَذَتهُم‌ُ الرَّجفَةُ فَأَصبَحُوا فِي دارِهِم جاثِمِين‌َ اعراف آيه 77 و 78، و ميفرمايد: فَعَقَرُوها- الي قوله تعالي- وَ أَخَذَ الَّذِين‌َ ظَلَمُوا الصَّيحَةُ فَأَصبَحُوا فِي دِيارِهِم جاثِمِين‌َ هود آيه 65 الي 67.
(عَلَيهِم رَبُّهُم بِذَنبِهِم) خداوند هلاک فرمود آنها را بواسطه اينکه گناه بزرگ.
(فَسَوّاها) سرتاسر آنها را بالتمام گرفت احدي باقي نماند جز حضرت صالح و کساني که باو ايمان آوردند که ميفرمايد: فَلَمّا جاءَ أَمرُنا نَجَّينا صالِحاً وَ الَّذِين‌َ آمَنُوا مَعَه‌ُ بِرَحمَةٍ مِنّا وَ مِن خِزي‌ِ يَومِئِذٍ إِن‌َّ رَبَّک‌َ هُوَ القَوِي‌ُّ العَزِيزُ هود آيه 66.