تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ لِساناً وَ شَفَتَيْنِ «9»
«1» کتاب الخصال شيخ صدوق، (چ حيدرى- تهران) ج 1 باب الاربعة- روايت 125 ص 253. و بحار الانوار چ جديد ج 7 ص 261 روايت 11 بنقل از امالى طوسى.
جلد 14 - صفحه 217
وَ لِساناً: و قرار داديم براى او زبان را که بدان سخن مى‌گويد و از مافى الضمير خبر مى‌دهد، وَ شَفَتَيْنِ: و قرار داديم براى او دو لب که دهن او را مى‌پوشد و بر نطق و خوردن و آشاميدن و دميدن و غير آن معاونت مى‌نمايد.
تنبيه از جمله نعمت‌هاى عظيمه الهى اعطاى چشمان بينا و زبان گويا مى‌باشد که دائره انتظامات و ترقيّات انسانى منوط به آن است، که فقدان آن چقدر آدمى را از کار دنيا و آخرت باز دارد. بنابراين شکران منعم حقيقى لازم آيد که صرف نمايد اين حواس را در آنچه رضاى الهى است و باز دارد از آنچه خلاف رضاى سبحانى است. چنانچه به اين طريقه رفتار نمايد شکران نموده و به غير آن کفران و حق ناشناسى را لازم آيد، و عاقبت آن وخيم است.
عبد الحميد مداينى از ابى حازم روايت کند که حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود: انّ اللّه تعالى يقول يابن آدم: ان نازعک لسانک فيما حرّمت عليک فقد اعنتک عليه بطبقين فاطبق، و ان نازعک بصرک الى بعض ما حرمت عليک فقد اعنتک عليه بطبقين فاطبق، و ان نازعک فرجک الى ما حرّمت عليک فقد اعنتک عليه بطبقين فاطبق: يعنى به بدرستى که خداى تعالى فرمايد: اى فرزند آدم اگر زبان تو با تو منازعه کند در آنچه بر تو حرام کرده‌ام، پس به تحقيق اعانت کرده‌ام تو را به دو طبقه از لب، پس بر هم گذار؛ و اگر چشمت با تو منازعه کند در آنچه بر تو حرام کرده‌ام، پس به تحقيق اعانت کرده‌ام تو را به دو طبقه از پلک؛ پس بر هم گذار آن را؛ و اگر فرج تو نزاع کند با تو پس اعانت کرده‌ام تو را به دو طبقه دو ران، پس به هم گذار آنرا. «1» تتمه- تفسير برهان- حسن بن ابى الحسن الديلمى در تفسير خود به اسناد از حضرت باقر عليه السّلام در آيه «أَ لَمْ نَجْعَلْ لَهُ عَيْنَيْنِ وَ لِساناً وَ شَفَتَيْنِ». قال:
قال: العينان رسول اللّه و اللّسان امير المؤمنين و الشّفتان الحسن و الحسين عليهم السّلام. فرمود مراد [از] عينان، رسول خدا، مراد [از] لسان، امير المؤمنين و
«1» مجمع البيان، (چ 1403 هج) ج 5 ص 494. و نيز روضه کافى، چ حيدرى ص 219، حديث 270.
جلد 14 - صفحه 218
مراد [از] شفّتان، حضرت حسن و حسين عليهم السّلام‌اند. «1»