اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ثُم‌َّ کان‌َ مِن‌َ الَّذِين‌َ آمَنُوا وَ تَواصَوا بِالصَّبرِ وَ تَواصَوا بِالمَرحَمَةِ «17»
اينکه فک رقبة و اطعام ذي مسغبة به يتيم ذا مقربه و مسکين ذا متربه موقعي موجب ميشود اقتحام و گذشتن از عقبه را که ايمان داشته باشد و الا اگر ايمان نباشد مخلد در عذاب ميشود بلي اينکه امور باعث تخفيف در عذاب ميشود بلکه بسا سبب ميشود که موفق بايمان بشود و با ايمان از دنيا برود چون ايمان شرط صحت کليه اعمال است لذا ميفرمايد:
(ثُم‌َّ کان‌َ مِن‌َ الَّذِين‌َ آمَنُوا) که اگر از غير اينها باشد اقتحام از عقبه نميکند.
(وَ تَواصَوا بِالصَّبرِ) و سفارش کنند ضعفاء شيعه را بصبر چه صبر بر بلاهاي الهيه و بر فقر و بر اذيت ظالمين و مصائب وارده و چه صبر بر مشقت عبادت و اداء فرائض که از إبن عباس مروي است گفت:
(و تواصوا بالصبر علي الفرائض)
و چه صبر بر ترک معاصي که ميفرمايد: خداي متعال: إِنَّما يُوَفَّي الصّابِرُون‌َ أَجرَهُم بِغَيرِ حِساب‌ٍ زمر آيه 10.
(وَ تَواصَوا بِالمَرحَمَةِ) مراد ترحم مؤمنين است بيکديگر زيرا المؤمنون اخوة و فرمودند:
(علي المؤمن علي اخيه ثلاثون حقا لا برائة له الا بالاداء او العفو).
تنبيه لا يسبقني احد: و آن اينکه است که نظر به اينکه گذشت که محمّد (ص) و علي و ائمه اطهار آباء اينکه امت هستند و مراد از امت هم مؤمنين هستند زيرا غير مؤمن از فرق اسلامي خارج شدند از تحت عنوان امت چنانچه فرداي قيامت پيغمبر آنها را رد ميکند و ميفرمايد: شما امت من نيستيد چون معني امت متابعت تمام دستورات او است پس مؤمنين کلا ابناء اينکه خاندان هستند و اينکه ابوّت و بنوّت نسبي نيست که نسلا بعد نسل باشد و لو بهزار واسطه بلکه تمام مؤمنين در عرض يکديگر ابناء آنها هستند بلا واسطه لذا تمام مؤمنين برادر يکديگر هستند که فرمود:
(المؤمن اخ المؤمن).