تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ زَرابِيُّ مَبْثُوثَةٌ «16»
وَ زَرابِيُ: و فرش‌هاى فاخر عريض، مَبْثُوثَةٌ: گسترده به هر جا که اراده بهشتى باشد، يا متفرّق در مجالس. يعنى بساط فاخر بارز که محمول باشد به حمل
«1» تفسير منهج الصادقين (چ سوم) ج 10 ص 226، به نقل از معالم.
«2» جمع طنفسه به معناى چيزى که به آن تکيه کنند.
جلد 14 - صفحه 177
رفيق.
عاصم بن ضمره- از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام روايت نموده که آن حضرت ذکر اهل بهشت مى‌فرمود، در اثناى آن فرمود: بهشتيان بيايند و در آن داخل شوند و اصل خانه‌هاى ايشان از سنگ لؤلؤ باشد و در آن سرر مرفوعه و اکواب موضوعه و زرابى مبثوثه باشد. و اگر نه آن بود که حق سبحانه آن را براى تمتّع و تلذّد ايشان خلق فرموده، هر آينه نور ديده ايشان از کثرت مشاهده از اشعه و لمعان آن پراکنده شدى و بى‌نور گشتى و ايشان دست در گردن زوجات خود کنند و بر بالاى تخت بنشينند و شکر خدا را به جاى آرند «1».
تبصره- اصل فهم بهشت و اوضاع آن و آنچه خداوند کريم رحيم در آن مهيّا فرموده از انواع نعم و اصناف آن خارج از طور عقول و ادراک آن نتوان نمود، نه به حواسّ ظاهر و نه به حواسّ باطنه، مگر بر سبيل نمونه و تصوّر فى الجمله. چه حق تعالى در وصف آن فرموده: «وَ فِيها ما تَشْتَهِيهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْيُنُ» «2» آنچه نفوس ناطقه انسانيّه به آن ميل نمايد. و آنچه چشم خلايق به آن لذت يابد، حق تعالى آن را مهيّا فرموده.
در بحار- از کتاب عدّة- قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم لو انّ ثوبا من ثياب الجنّة القى على اهل الدّنيا لم يحتمله ابصارهم و لماتوا من شهوة النّظر اليه. فرمود رسول اکرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اگر جامه‌اى از لباس‌هاى بهشتى انداخته شود بر اهل دنيا، چشم‌ها تحمل ديدن آن ندارد و هر آينه بميرند از ميل نظاره نمودن بآن «3». و وارد شده از ائمه هدى عليهم السّلام: کلّ شى‌ء من الدّنيا سماعه اعظم من عيانه و کلّ شى‌ء من الاخرة عيانه اعظم من سماعه:
هر چيزى از دنيا شنيدن آن عظيم‌تر است از ديدن آن و هر چيزى از آخرت ديدن آن عظيم‌تر است از شنيدن «4».
«1» تفسير مجمع البيان، (1403 هج) ج 5 ص 480.
«2» سوره زخرف آيه 71.
«3» بحار الانوار، چ جديد، ج 8، ص 191 روايت 168 بنقل از عدة الداعى.
«4» بحار الانوار، چ جديد، ج 8، ص 191 روايت 168 بنقل از عدة الداعى.
جلد 14 - صفحه 178
شأن نزول- چون کفّار- از حضرت شنيدند که در بهشت سريرها باشد به غايت بلند، تعجب نموده، به هم گفتند: اين نشايد، چه مدّت مديد لازم است تا بالا روند و مدتى لازم تا پائين آيند. آيه شريفه نازل شد: