تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا حِسابَهُمْ «26»
ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا حِسابَهُمْ: پس به تحقيق بر ماست حساب ايشان. يعنى محاسبه اعمال ايشان خواهيم کرد و همه به جزا و سزا خواهيم رسانيد بر وفق اعمال. اين آيه جامع است: وعد را نسبت به مؤمنان و مطيعان و وعيد را نسبت به کافران و عاصيان. آيه مفيد دو حکم است: وعد به پيغمبر که اندوه و ملال به خاطر مبارک راه مده که کفار اگرچه با تو معاندت مى‌کنند و ايذا و آزار به تو رسانند، بازگشت همه ايشان به حکم ما و مجازات ايشان بر ماست و عن قريب از دغدغه آنها فارغ شوى و نزد مشاهده عذاب ايشان خوشحال و شادمان گردى. و ديگر وعيد به کفار که آنها گمان نکنند که يوم الحساب و العقاب نيست، بلکه بزودى در عالم ديگر به جزا خواهند رسيد.
تتمه- در کتاب کافى- از حضرت باقر عليه السّلام مروى است که فرمود:
چون روز قيامت شود و خداوند جمع فرمايد اوّلين و آخرين را به جهت فصل الخطاب، بخواند حضرت رسول و على عليهما السّلام را و بپوشاند به هر يک حلّه سبزى که روشن شود از نور آن ما بين مشرق و مغرب. پس آن دو بزرگوار بالاى منبرى از نور روند و بخوانند ما را، پس واگذار کنند به ما حساب مردمان را. پس مائيم قسم بخدا آن کسانى که داخل نمايد اهل بهشت را به بهشت و اهل جهنّم را به جهنّم «1».
2- عن الکاظم عليه السّلام: الينا اياب هذا الخلق و علينا حسابهم، فما کان لهم من ذنب بينهم و بين اللّه تعالى حتمنا على اللّه فى ترکه لنا فاجابنا الى ذلک، و ما کان بينهم و بين النّاس استوهبنا منهم و اجابوا الى ذلک، و عوّضهم اللّه. فرمود حضرت کاظم عليه السّلام: برگشت اين خلق به سوى ماست و بر ماست حساب ايشان. پس هر کس از ايشان که در
«1» کافى (چ چهارم بيروت)، ج 8 روضه کافى ص 159 روايت 154.
جلد 14 - صفحه 183
ذمّه او گناهى باشد بين او و بين خدا- که حق اللّه است- پس ما خواهش کنيم از خدا که واگذارد آن گناه را به جهت ما. پس اجابت مى‌فرمايد خدا براى ما، و هر کس که در ذمّه او حقّ مردم باشد، خواهش بخشش کنيم از صاحب حق و او هم اجابت مى‌کند و خداوند به او عوض مى‌دهد «1».
3- در امالى صدوق (رحمه اللّه) حضرت صادق عليه السّلام فرمايد: چون روز قيامت شود، خداوند ما را و کيل مى‌نمايد که حساب شيعيان خود را بنمائيم. پس آنچه حق اللّه باشد، خواهش عفو مى‌نمائيم و آنچه حق خود ما باشد، به ايشان واگذار کنيم. «2» تنبيه- اين مطلب را بايد دانست که مقام جلالت شفاعت آل عصمت و طهارت در باب شفاعت به جاى خود محفوظ و مسلّم، لکن باعث غرور و غفلت شيعيان نگردد که شيطان به استظهار و پشت گرمى به اين احاديث، آنها را در وادى عصيان و نافرمانى حضرت سبحان مغرور و فريفته گرداند، و آيه شريفه را متذکّر باشند که فرموده: «و لا يشفعون الّا لمن ارتضى» «3». شفاعت شافعين و ائمه معصومين عليهم السّلام متعلق به مرضىّ الدين باشد، نه مطلقا.
«1» روضه کافى چ حيدرى، ج 8 ص 162 روايت 167.
«2» بهمين مضامين در بحار الانوار، ج 8 باب الشفاعة ص 50 روايتهاى 54 و 55 و 56 و 57 و ج 24 ص 272.
«3» سوره انبياء آيه 28.
جلد 14 - صفحه 184
جلد 14 - صفحه 185
سوره هشتاد و نهم « (الفجر)»
سورة الفجر اين سوره مبارکه در مکّه معظمه نازل شده.
عدد آيات- سى و دو آيه [است نزد حجازى و سى کوفى و شامى و بيست و نه بصرى] عدد کلمات- يکصد و هفتاد و سه.
عدد حروف- پانصد و شصت و شش.
ثواب تلاوت- ثواب الاعمال ابن بابويه (رحمه اللّه)- عن الصّادق عليه السّلام: اقرؤا سورة الفجر فى فرائضکم و نوافلکم فإنّها سورة الحسين بن علىّ، من قرئها کان مع الحسين يوم القيمة فى درجة من الجنّة.
حضرت صادق عليه السّلام فرمايد: بخوانيد سوره فجر را در نماز واجب و مستحب خود، به درستى که آن سوره حضرت حسين بن على عليه السّلام است.
هر که قرائت کند آن را، باشد با حضرت حسين عليه السّلام در درجه آن حضرت از بهشت «1» (به شرط ايمان و تقوى و عمل).
چون حق تعالى ختم سوره مذکور نمود به اين که مرجع و حساب به او است، افتتاح اين سوره فرمايد به تأکيد بر مرصاد.
«1» ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، چ حيدرى 1391 هج- ص 150
جلد 14 - صفحه 186
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ