تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَى «1»
سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَى: تنزيه کن نام پروردگار خود را که برتر است آن نام از الحاد نمودن در آن به تأويلات نالايق و اطلاق آن بر غير حق کردن. يعنى منزّه دان نام سبحانى را از هر چه صحيح نيست اطلاق آن اسم بر خدا. و لذا اسماء الهى توقيفى است که بايد از شرع رسيده باشد نه آنکه عرف به مناسبتى آن را جعل کنند يا حمل آن بر جبر و تشبيه و غير آن و اطلاق آن بر غير او سبحانه. بلکه اسماى الهى را استعمال کن در معانى [اى] که شايسته مقام ربوبى باشد. مثل آنکه تفسير نما اعلى را به علوى که به معنى قهر و اقتدار است، نه به معنى علو در مکان و استواى او بر عرش بر سبيل حقيقت که اين خلاف و منافى با مقام توحيد است. و نام نامى حق را ذکر کن بر وجه خضوع و تعظيم و اعتقاد، نه بر طريق استهزاء و اهانت.
تتمّه- در کتاب تهذيب و عيّاشى از عقبة بن عامر الجهنى روايت شده: چون نازل شد «فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّکَ الْعَظِيمِ»* حضرت پيغمبر فرمود: قرار دهيد آن را در رکوع خود، (يعنى بگوئيد: سبحان ربى العظيم و بحمده) و چون «سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَى» نازل شد، حضرت فرمود قرار دهيد آن را در سجود خود «2» (يعنى بگوئيد:
«1» مجمع البيان، (چ 1403)، ج 5 ص 473 بنقل از عياشى.
«2» تهذيب الاحکام، شيخ طوسى، چ دوم، بيروت، ج 2 باب 15 روايت 129 ص 313 شماره 1273.
تفسير نور الثقلين (چ علميه قم)، ج 5 ص 554 روايت 9.
جلد 14 - صفحه 155
سبحان ربى الاعلى و بحمده).