اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
خُلِق‌َ مِن ماءٍ دافِق‌ٍ «6»
خلق شده از ماء ريزنده، اينکه جواب از آيه قبل است که فرمود: مِم‌َّ خُلِق‌َ ميفرمايد: خُلِق‌َ مِن ماءٍ دافِق‌ٍ مراد مني است که دفعة ريزش ميکند از عورت رجل
جلد 18 - صفحه 77
در رحم مرئه، و ممکن است مراد مجتمع باشد چنانچه گفتند: جاء القوم دفقة يعني مجتمعين که ماء الرجل و ماء المرأة در رحم مجتمع ميشوند چنانچه ميفرمايد:
إِنّا خَلَقنَا الإِنسان‌َ مِن نُطفَةٍ أَمشاج‌ٍ امشاج بمعني آميخته شده، و خلقت انسان از نطفه يکي از مراتب خلقت او است مراحلي قبل داشته و مراحلي بعد دارد، اما مراحل قبلي از خاک بوده سپس از مأکولات انسان از حبوب و فواکه، سپس از قسمت شده بتمام اعضاء بدن و يک قسمت آن نطفه شده که از تمام اعضاء گرفته شده سپس بواسطه قوه شهوت در مجرا گرفته و خارج شده و در رحم قرار گرفته. و اما مراحل بعدي نطفه علقه شده سپس مضغه ثم العظم ثم اللحم ثم صورت بندي شده تا تمام جسميت آن خاتمه پيدا کرده سپس روح دميده شده و تا مدت معيني در رحم قرار گرفته و از مأکولات مادر سهم گرفته و رشد کرده تا وضع حمل شده و بدنيا آمده که ميفرمايد: