اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ السَّماءِ ذات‌ِ الرَّجع‌ِ «11»
و او قسم است و رجع را بعضي تفسير کردند بمطر و غيث بنا بر اينکه تفسير مراد از سماء عالم بالا است که ابرها باشند زيرا باران از ابرها خارج ميشود، و تعبير برجع براي اينکه است که از درياها برداشته ميشود و بصورت ابر توسط باد در اطراف بالا ميرود سپس نزول ميکند و رجوع مينمايد و برميگردد، و بعضي تفسير کردند بشمس و قمر و کواکب که طلوع و غروب دارند.
اقول: ممکن است مراد اينکه باشد که آسمانها در ابتداء امر بصورت دود و دخان بود و در آخر امر هم بصورت دخان ميشود چنانچه ميفرمايد: ثُم‌َّ استَوي إِلَي السَّماءِ وَ هِي‌َ دُخان‌ٌ فصلت آيه 11، و ميفرمايد: فَارتَقِب يَوم‌َ تَأتِي السَّماءُ بِدُخان‌ٍ مُبِين‌ٍ دخان آيه 10. و اينکه اشاره باين است که آسمان باين عظمت که اول دخان بوده و روز قيامت باز برميگردد دخان ميشود، خدايي که قدرت بر اينکه دارد قدرت ندارد که انسان خاک شده را دو مرتبه انسان کند البته بر همه چيز قادر است.