تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) وَ لا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لِأَيْمانِکُمْ أَنْ تَبَرُّوا وَ تَتَّقُوا وَ تُصْلِحُوا بَيْنَ النَّاسِ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ (224) ترجمه‌ و مگر دانيد خدا را دست آويز براى سوگند هاتان که نيکوئى کنيد و اصلاح کنيد ميان مردم و خدا شنواى دانا است. تفسير عرضه گاهى اطلاق ميشود بر چيزيکه عارض ميشود بچيزى و مانع ميشود از آن و گاهى اطلاق ميشود بر چيزيکه در معرض امرى قرار ميگيرد و بنا بر اول مراد آنستکه سوگند بخدا را مانع قرار ندهيد از براى ان امور خيرى که سوگند ياد نموديد که آنها را بجا نياوريد و بنابراين ان تبروا و تتقوا و تصلحوا بيان امورى است که سوگند براى آنها واقع شده است يعنى برّ و تقوى و اصلاح بين مردم و بر طبق اين معنى روايت شده است از حضرت صادق (ع) که وقتى بخوانند تو را براى اصلاح ميان دو نفر مگو قسم ياد نمودم که ميانجى نشوم و بنابر معنى دوم مراد آنست که قرار ندهيد خداوند را در معرض سوگندهاى خودتان پس خوار و مبذول کنيد نام خدا را بسبب زيادى سوگند و بر طبق اين معنى از آنحضرت روايت شده است که سوگند ياد نکنيد بخدا چه راست باشد چه دروغ همانا خداوند فرموده است‌ وَ لا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لِأَيْمانِکُمْ‌ و نيز روايت شده است که کسيکه قسم ياد کند بخدا دروغ کافر است و کسيکه قسم ياد کند بخدا راست آثم است و اين آيه را تلاوت فرموده‌اند و اين هر سه روايت در کافى است و روايت اول و دوم را عياشى در يک روايت نقل نموده است و نيز از آن حضرت روايت شده است که مراد آنستکه مرد قسم ياد نمايد که با برادر و مادر خود سخن نگويد و امثال اينها و اينهم مناسب با معنى اول است و بنابر اين معنى ان تبروا و تتقوا و تصلحوا علت است براى نهى يعنى خدا را در معرض سوگندهاى خودتان قرار ندهيد تا آنکه ببر و تقوى و اصلاح بين مردم موفق شويد چون شخص حلاف که زياد قسم ياد مينمايد جرئت بخداوند نموده و و مجترى بخدا اهل بر و تقوى و اصلاح بين مردم نمى‌باشد و مورد وثوق نميشود تا موفق باصلاح شود و باين جهت خداوند از او مذمت فرموده و نهى از اطاعت او نموده و فرموده و لا تطع کل حلاف مهين و خداوند شنوا است سوگندهاى شما را و دانا است نيات شما را و بر طبق آن با شما رفتار مينمايد چنانچه در آيه بعد اشاره شده است. جلد 1 صفحه 284