تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
نِساؤُکُمْ حَرْثٌ لَکُمْ فَأْتُوا حَرْثَکُمْ أَنَّى شِئْتُمْ وَ قَدِّمُوا لِأَنْفُسِکُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّکُمْ مُلاقُوهُ وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ (223)
ترجمه
زنان شما کشت زارند براى شما پس بيائيد کشت‌زار خود را هر جا خواسته باشيد و پيش بفرستيد براى خودهاتان و بترسيد از خدا و بدانيد که شما ملاقات کنندگانيد او را و مژده ده گروندگان را..
تفسير
خداوند تشبيه فرموده است زنان را بکشت زار براى نطفه که مانند بذر از مردان در رحم آنها قرار ميگيرد براى اشاره بآنکه مقصود از نکاح اولاد است چنانچه مقصود از کشت زار ثمره است و عياشى و قمى از حضرت صادق (ع) نقل نموده که انّى شئتم يعنى هر زمان خواسته باشيد و در روايت ديگر از آنحضرت است يعنى هر ساعتى که خواسته باشيد و در روايت ديگر است يعنى از جلو و عقب زن دخول نمايد در جلو و در تهذيب از حضرت رضا (ع) نقل نموده که يهود مى‌گفتند اگر مرد از عقب نزديکى کند با زن خود اولاد او احول ميشود خداوند اين آيه را براى رد آنها نازل فرمود که دلالت دارد بر آنکه از جلو و عقب هر دو جائز است و مقصود وطى در دبر نيست و از حضرت صادق (ع) نقل نموده که پرسيدند اگر مرد وطى نمايد در دبر زن چه صورت دارد فرمود اگر زن راضى شود باکى نيست و اين آيه را تلاوت فرمود و بنظر حقير انى شئتم يعنى از هر جهت که خواسته باشيد و اين جامع بين معانى است و دو روايت تهذيب هم با يکديگر تنافى ندارند چون روايت حضرت رضا (ع) ناظر بشأن نزول آيه است و روايت امام صادق (ع) ناظر بمدلول لفظى است که شامل انواع تمتعات ميشود در هر حال کراهت اين عمل مسلم است و اگر زن راضى نباشد يا موجب ايداء او شود جائز نيست و بايد شخص از اعمال صالحه هر قدر ميتواند توشه براى سفر آخرت خود تهيه نموده با خود ببرد
برگ عيشى بگور خويش فرست
کس نيارد ز پس تو پيش فرست
و بعضى گفته‌اند مراد از پيش فرستادن طلب اولاد است و بعضى گفته‌اند مراد تسميه در موقع جماع است و بايد از معاصى اجتناب نمود و تقوى را شعار خود قرار داد تا در پيشگاه احديت سرفراز بود و بشارت باد اهل ايمان را که نعيم جاودان از آن ايشان است.
جلد 1 صفحه 283