1- کافران، نه تنها در برابر آيات قرآن تسليم نمى‌شوند، بلکه آن را تکذيب مى‌کنند. لا يَسْجُدُونَ بَلِ ... يُکَذِّبُونَ
2- کسى که خط کفر را پذيرفت، به هر مسئله‌اى که رسيد تکذيب مى‌کند. «بَلِ الَّذِينَ کَفَرُوا يُکَذِّبُونَ»
3- خداوند، به اسرار درونى انسان احاطه دارد. «وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما يُوعُونَ»
4- گاهى انسان در قالب انکار و تکذيب، اهداف ديگرى را دنبال مى‌کند که خداوند به آن آگاه است. «يُکَذِّبُونَ وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما يُوعُونَ»
5- گاهى انسان به خاطر حفظ منافعش، در ظاهر تکذيب مى‌کند ولى در دل آن را مى‌پسندد. «يُکَذِّبُونَ وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما يُوعُونَ»
6- گرچه مبناى کيفر و پاداش عمل است، امّا ارزش عمل به هدف و انگيزه آن است که خداوند به آنها آگاه است. «وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما يُوعُونَ»
7- لازمه ايمان، انجام هر عمل است که صالح و شايسته باشد، در هر زمينه‌اى که باشد. «آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ» (عبادت، يکى از مصاديق عمل صالح است.)
8- ايمان از عمل جدا نيست و لازم ملزوم يکديگرند. «آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ»
9- پاداش‌هاى الهى، گسسته نمى‌شود و همراه با منّت نيست. «لَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ»
جلد 10 - صفحه 432
سوره بروج
اين سوره بيست و دو آيه دارد و در مکّه نازل شده است.
نام سوره برگرفته از آيه اول است و مراد از آن، ستارگان درخشان است که همچون برج بلند در آسمان مى‌درخشند.
اين سوره با بيان جنايات گروهى شکنجه‌گر آغاز مى‌شود که گودالى عميق حفر مى‌کردند و آتشى عظيم در آن مى‌افروختند و مؤمنان را به سوزاندن در آتش تهديد مى‌کردند و هرکه دست از ايمان برنمى‌داشت، در آتش مى‌افکندند.
خداوند نيز آنان را به آتش سخت دوزخ وعده مى‌دهد که با آتش دنيا قابل مقايسه نيست و بدين وسيله مؤمنان را دلدارى مى‌دهد و آنان را به مقاومت در برابر ستمگران دعوت مى‌نمايد.
ادامه سوره، اشاره‌اى گذرا به ماجراى فرعون و قوم ثمود دارد که چگونه با همه قدرتى که داشتند، در برابر اراده الهى شکست خوردند و به هلاکت رسيدند.
آيات پايانى سوره، بيانگر عظمت قرآن و جايگاه والاى وحى الهى است.
جلد 10 - صفحه 433
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند بخشنده مهربان