«انفطار» به معناى شکافته شدن است، «فطر» و «افطار» نيز به همين معناست، زيرا روزه با غذا خوردن مى‌شکافد. «انفطار» و «انشقاق» به يک معناست، لکن در انفطار بعد از شکافتن به چيزى مى‌رسيم، بر خلاف انشقاق، چنانکه عرب در حفر قنات مى‌گويد:
«فطرتُ» چون بعد از شکافتن زمين، به آب مى‌رسد.
«انتثار» به معناى پراکندگى است و به چيزى که بر سر عروس مى‌ريزند، نثار گويند.
«فجر» به معناى بروز شکاف و باز شدن راه است و «تفجير»، بيانگر عظمت و شدّت شکافته شدن کوههاست.
در کلمه «بُعْثِرَ» هم معناى «بعث» (به پا خواستن) است و هم معناى «ثور» (دگرگون شدن)، لذا راغب در مفردات گفته است که بعيد نيست فعل «بُعْثِرَ» مرکّب از اين دو فعل باشد، يعنى زير و رو شدن خاک‌ها و برپاخاستن مردگان.
جلد 10 - صفحه 406
پيوند ميان آسمان و زمين و دريا و خشکى به گونه‌اى است که هرگاه نظام يکى از آنها به هم بخورد، نظام همه چيز به هم مى‌خورد.