تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) فَأَنْتَ عَنْهُ تَلَهَّى «10» فَأَنْتَ عَنْهُ تَلَهَّى‌: پس تو از او اعراض و متغير شوى. تنبيه- اين مطلب محقق است که مقام شامخ حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اعلى و اجلّ است از خطا و خطل و سهو زلل. زيرا معصوم [است‌] و به هيچ وجه خلاف رضاى سبحانى از او صادر نگردد. بنابراين آنچه نقل شده در نزول اين آيات در باره آنحضرت، از درجه اعتبار ساقط است به وجوهى: 1- سيد مرتضى علم الهدى (رحمه اللّه) در تنزيه الانبياء فرمايد: ظاهر آيه دلالت ندارد بر توجه خطاب به پيغمبر، و نيست در آيه چيزى که دلالت کند بر آنکه خطاب به آنحضرت باشد. بلکه خبر محض است و تصريح نشده به مخبر عنه (کسى که خبر داده شده از او) و به تأمّل، شخص دريابد که خطاب به غير پيغمبر است. 2- وصف شده به عبوس و اين از صفات پيغمبر نيست، نه در قرآن و [نه‌] در خبرى که با دشمنان چنين نموده باشد، چه برسد به مؤمنين محبين 3- وصف اقبال به اغنيا و اعراض از فقرا، اين هم از چيزهائى است که حضرت از آن مبرّاست. «1» زيرا کسى را که خلّاق عالم وصف اخلاقش فرموده: «إِنَّکَ لَعَلى‌ خُلُقٍ عَظِيمٍ» «2» و خود فرموده: «بعثت لأتمّم مکارم الاخلاق» «3» هرگز عقل سليم تجويز ننمايد نسبت خلاف را. 4- نزول آيه در غير حضرت وارد شده، چنانچه از حضرت صادق عليه السّلام مروى است که آيه در حق مردى از بنى اميّه نازل‌ «1» تنزيه الانبياء (چ قم)، ص 119- 118. «2» سوره قلم، آيه 4. «3» بحار الانوار چ جديد، ج 71 باب 92 (حسن الخلق)، ص 373. جلد 14 - صفحه 51 شده که نزد پيغمبر نشسته بود. ابن ام مکتوم وارد شد. آن مرد چون او را بديد، از او تنفر نموده، دامن خود را از او دور کرده تا جامه او به او نرسد و روى عبوس کرد و اعراض نمود. حق تعالى اين آيه فرستاد و اخبار فرمود از کراهت و اعراض او از ابن امّ مکتوم. «1»