اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَنّا صَبَبنَا الماءَ صَبًّا «25» ثُم‌َّ شَقَقنَا الأَرض‌َ شَقًّا «26» فَأَنبَتنا فِيها حَبًّا «27» وَ عِنَباً وَ قَضباً «28» وَ زَيتُوناً وَ نَخلاً «29»
وَ حَدائِق‌َ غُلباً (30) وَ فاکِهَةً وَ أَبًّا (31) مَتاعاً لَکُم وَ لِأَنعامِکُم (32)
بدرستي که ما ريزش داديم آب را ريزشي پس از آن شکافتيم زمين را شکافتني پس رويانيديم در آن زمين حبوب دانه‌هايي و انگور و علف و زيتون و نخل خرما و باغستانهاي ميوه‌جات که درختان آن سر بهم آورده و ميوه‌ها و صحراهاي سبز که متاع باشد براي شما و براي حيوانات شما.
أَنّا صَبَبنَا الماءَ صَبًّا باران که از ابرها ميبارد بسرعت تمام که بسا بفاصله کمي نهرها و رودخانه‌ها در اطراف زمين جاري ميشود که بخارات از درياها برداشته ميشود و بصورت ابر در ميآيد و بتوسط باد در نقاط زمين باران و برف و تگرگ ميشود و بهر نقطه که مأمورند ميبارند.
ثُم‌َّ شَقَقنَا الأَرض‌َ شَقًّا پس اينکه باران در اعماق زمين فرو ميرود و زمين شکاف بر ميدارد و نباتات از زمين ميرويد.
فَأَنبَتنا فِيها حَبًّا حبوبات مثل گندم و جو و ارزن و نخود و لوبيا و عدس و ماش و برنج و
جلد 17 - صفحه 397
امثال اينها بسا يک دانه هفتصد دانه ميشود.
وَ عِنَباً انگور و تخصيص بذکر براي اينکه است که منافع آن بسيار است از برگش و غوره و انگور و کشمش و شيره و سرکه و ساير منافع آن.
وَ قَضباً سبزيجات مثل نعناع ترخون و تره و ريحان و اسفناج و شبدر و اشباه اينها آنچه مأکولات انسان يا حيوانات مثل انعام باشد.
وَ زَيتُوناً وَ نَخلًا اما زيتون که فوائد بسياري دارد از بسر تا زيتون تا روغن آن و نخل از رطب و خرما و هسته و بسيار منافع ديگر تا شيره و سرکه آن.
وَ حَدائِق‌َ غُلباً حديقه باغچه سرايي است که در آن اشجار ميوه‌جات مثل زردآلو آلوچه سيب گلابي هلو آلو و ساير ميوه‌جات غرس ميکنند، و غلب يعني اينکه اشجار سر بهم آورده و سايه انداخته و سبز و خرم، و بسا اشجار ديگر مثل چنار و کبوتر و سرو و غير اينها که هر کدام چه فوائدي از برگ آنها و چوب آنها برداشته ميشود، و بسا انار و توت باقسام مختلف در آن حدائق غرس ميکنند.
وَ فاکِهَةً ميوه‌هايي که از اينکه اشجار و غير اينکه اشجار بدست ميآيد مثل هندوانه خربزه بادنجان کدو گرمک سموري و غير اينها.
وَ أَبًّا علفها که براي خوراک انعام خداوند خلق فرموده.
مَتاعاً لَکُم يک قسمت آنها وَ لِأَنعامِکُم يک قسمت ديگر آنها.