سوره عبس، آیه ۳۰ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۸۵
معنی کلمات و عبارات
«غُلْباً»: جمع غَلْباء، باغی که درختان تنومند داشته و پر و انبوه باشد.
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - درختان تنومند و ستبر بوستان ها، آفریده هاى خداوند و از منابع تغذیه انسان ها «و حدائق غلبًا»
«غُلْب» جمع «غَلْباء» است. به کسى که داراى گردنى کلفت باشد «اغلب» و «غلباء» گفته مى شود (لسان العرب). در آیه شریفه، گرچه بوستان ها به ضخامت و ستبرى توصیف شده اند; ولى این وصف - به قرینه «أنبتنا» در آیات پیشین - ناظر به قطور بودن درختان آن بوستان ها است.
۲ - ایجاد باغ هاى پردرخت با نزول باران بر زمین مساعد، نعمت خداوند و مقتضى شکرگزارى انسان از او است. «صببنا ... شققنا ... فأنبتنا ... و حدائق غلبًا»
چنانچه «غلبا» توصیف ذات «حدائق» باشد - نه درختان آن - ضخامت بستان کنایه از انبوه و متراکم بودن درختان آن خواهد بود. برداشت یاد شده، براساس ارتباط این آیه با «ما أکفره» در آیات پیشین است. با توجّه به این احتمال که «کفر» در آن آیه، به معناى کفران نعمت باشد.
۳ - توجّه به جنگل هاى انبوه و درختان تناور، مایه شناخت خداوند و قدرت او و بازدارنده انسان از ناسپاسى و کفرورزى به او است. «ما أکفره ... فلینظر الإنسن ... حدائق غلبًا»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۷–۴۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۲۴–۳۲ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۲۴–۳۲ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۲۴–۳۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۴–۴۲ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۲۵–۳۲
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اهمیت جنگلفواید درختاناهمیت درختاننعمت باغهاخالق درختانموانع کفران نعمتمنابع تغذیهموانع کفرزمینه خدا شناسیفواید بارانشکر نعمتآیات آفاقینشانه های قدرت خداخالقیت خدانعمتهای خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۲)
- نقش اب در پیدایش باغها+۱۰ آیه
- باغهای انگور، خرما، زیتون و انار، از ایات خدا+۱۰ آیه
- لزوم دقّت نظر در حدّ مشاهده عینی ایات خدا+۸ آیه
- خلقت نظام طبیعت و مواهب ان برای بهرهمندی انسان+۱۲ آیه
- باران و نقش ان در طبیعت و زندگی انسان از ایات خدا+۱۱ آیه
- باران، عاملی مهم و مؤثر در پیدایش و رویش باغها+۹ آیه
- باران، زمینهساز به ثمر رسیدن درختان و پیدایش انواع میوهها و محصولات+۱۳ آیه
- رویش باغهایی پوشیده از درخت با ریزش باران، از سوی خداوند+۵ آیه
- پیدایش باغهای سبز و خرّم، در پی ریزش باران+۱۰ آیه
- خداوند، منشا پیدایش باغها+۹ آیه
- باغهای میوه، تامینکننده ارزاق مردم+۱۰ آیه
- پیدایش باغهای (خرما و انگور و زیتون) شایان تامّل و تفکّر+۸ آیه
- چگونگی به دست امدن خوراکیها، از ایات الهی و شایسته تامّل و تفکّر+۸ آیه
- رویش درختان میوه از زمین، از ایات خدا و بایسته تفکّر و تامّل+۸ آیه
- طبیعت و تحولات ان، شایسته تامّل و اندیشه+۱۱ آیه
- ضرورت تفکّر در نعمتهای الهی، برای تغذیه جسم و جان ادمی+۸ آیه
- استفاده از طبیعت، حقّ همه انسانها+۱۱ آیه
- مباح بودن استفاده از طبیعت، برای انسان+۱۱ آیه
- میوه های خوردنی، از ایات الهی+۸ آیه
- خداوند، منشا پیدایش خوردنیها+۱۳ آیه
- خداوند، شکافنده زمین، جهت رویش گیاهان و درختان و بهره مندی انسان از انها+۸ آیه
- ابادنی زمین، با نزول اب از اسمان و پیدایش میوه ها+۸ آیه
- اب، از عوامل عمران و ابادانی+۱۷ آیه
- اندیشیدن در زمینه پیدایش مواد غذایی و تامّل در تولید و مصرف ان، مانع کفرورزی به خدا+۹ آیه
- گیاهان، دارای اقسام و انواع مختلف+۱۱ آیه
- توجه به تنوع گیاهان، از موجبات شناخت خداوند و مانع کفر انسان+۸ آیه
- خداوند، پدید اورنده گیاهان متنوع+۹ آیه
- تنوّع گیاهان، فراهماورنده زمینه مناسب برای تغذیه انسان و انواع دامها+۹ آیه
- نزول باران، زمینه رویش گیاهان+۱۵ آیه
- میوهها، از ایات خداوند+۱۱ آیه
- باغ و بوستان، از نعمتهای خداوند و شایسته شکرگزاری در برابر او+۱ آیه
- ناسپاسی در قبال نعمتها، مورد نفرین خداوند+۹ آیه