تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ أَهْدِيَکَ إِلى رَبِّکَ فَتَخْشى «19»
وَ أَهْدِيَکَ إِلى رَبِّکَ: و آيا رغبت دارى به سوى آنکه هدايت کنم تو را به شناسائى پروردگار خود، فَتَخْشى: پس بترسى از عقاب او و حذر کنى از سرکشى و نافرمانى او؟
تنبيه- آيه مشعر است بر آنکه خشيت بدون معرفت، تحقّق ندارد. تخصيص خشيت به ذکر، به جهت آن است که آن ملاک امر است. چه هر که از خدا بترسد، مرتکب افعال خير مىشود و هر که ايمن است از او، جرئت نمايد به همه اعمال شرّ. و خشيت عبارت است از حالت نفسانيّه که ناشى گردد از شعور به عظمت الهى و هيبت سبحانى و ترس حجب از او، و اين حالت حاصل نشود مگر براى کسى که اطلاع يابد بر جلال کبريائى و بچشد لذّت قرب را. اين است معرفت.
تتمّه- آيه دالّ است بر نهايت لطف خداوند سبحان نسبت به بندگان. چه هرگاه لطف او با کسى که چهار صد سال دعوى خدائى کرد، بدين مرتبه [باشد] که حضرت موسى عليه السّلام را فرمايد که با او سخن نرم گوى و با او مدارا کن، از اينجا معلوم مىشود که لطف وى نسبت به دوستان در چه مرتبه خواهد بود.
حق تعالى به موسى خطاب فرمود برو و به ملايمت، فرعون را دعوت کن، اگرچه مىدانم که اجابت نخواهد کرد. حضرت عرض کرد: بار خدايا پس دعوت من چه فايده دارد؟ ندا رسيد: تا بر او حجّت لازم شود و روز قيامت نگويد به من پيغمبر نفرستادى.
جلد 14 - صفحه 35