تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوى (41)
فَإِنَّ الْجَنَّةَ: پس بدرستى که بهشت با نعم آن، هِيَ الْمَأْوى: آن آرامگاه و جايگاه او است.
تنبيه- آيه شريفه آگاه فرمايد بندگان را که بهشت با تشريفات نامتناهى آن، خاصّه کسانى است که داراى دو صفت باشند: يکى ترس مؤاخذه سبحانى و ديگر باز داشتن نفس از مشتهيات آن. و نزد بعضى آيه شريفه در شأن کسى است که قصد معصيت کند در خلوت، و بر آن قادر باشد، پس خلاف نفس نموده، از خدا بترسد و از عمل به آن دست باز دارد.
عبرت- روح البيان- مولا اسمعيل حقى در تفسير خود نقل نموده: در مدينه منوّره مردى بود که هميشه بوى خوش از او مى‌آمد. روزى شخصى از او پرسيد سبب آن را، گفت قصه من عجيب است. پرسنده او را قسم داد که آن را به من بازگوى. گفت در اوّل جوانى بسيار صاحب حسن و جمال بودم و شغل من بزّازى بود. روزى زنى با کنيزى به دکّان آمد قدرى قماش خريد، قيمت معيّن شد. گفت همراه ما بيا تا ادا کنم. با ايشان رفتم تا به در خانه عالى مرا طلبيده، چون داخل شدم، خانه‌اى ديدم از فروش و ظروف آراسته. مرا بنشانيد، آن زن چادر از سر برداشت. زنى ديدم به غايت حسن و جمال که خود را به انواع جواهر
جلد 14 - صفحه 43
آراسته. آمد در پهلوى من نشسته، به ظرافت و خوش طبعى با من بسخن درآمد.
بعد از صرف طعام، گفت اى جوان مراد من به دست آوردن تو بود و گر نه از آن قماش‌ها در خانه من بسيار است. چون مهربانى بسيار کرد، نفس امّاره‌ام به سوى او ميل کرد. ناگاه الهامى به من شد اين آيه سوره و النازعات: «وَ أَمَّا مَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ وَ نَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوى فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوى». پس عزم جزم نمودم دامن پاک را به معصيت آلوده نکنم. اعراض کردم. چون آن زن مرا مايل به خود نديد، کنيزان را گفت چوب بسيار حاضر کردند و مرا محکم بستند.
گفت: يا مراد من حاصل کن يا تو را هلاک کنم. گفتم اگر مرا ذرّه ذرّه کنى، مرتکب اين عمل نشوم. مرا زدند تا به حدى که خون از بدن من جارى شد. حيله به خاطرم آمد. گفتم مرا نزنيد، راضى شدم. مرا گشودند. راه بيت الخلا سؤال کرده در آنجا رفتم و خود را به نجاست آلوده کردم. چون زن به طرف من آمد. با دست به نجاست دراز کردم. از من فرار کرد فرصت را غنيمت شمردم، به بيرون شتافتم. به در خانه رسيدم، بسته بود دست به قفل زدم، به حکم خدا در باز شد بيرون آمدم. نزد چشمه آبى جامه‌هاى خود را شسته و غسل کردم. ناگاه ديدم شخصى پيدا شد و لباس نيکوئى به من پوشانيد و بوى خوش بماليد و گفت: اى پرهيزکار چون پا بر نفس نهادى و از روز جزا ترسيدى و خلاف امر خدا نکردى و نهى او را نهى دانستى، اين به جهت امتحان تو بوده، تو را از آنجا خلاص کرديم، دل فارغ دار که اين لباس هرگز چرکين نشود و اين بو از تو زايل نشود. از آن زمان اين بوى خوش در بدن من باقى است.