اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ سُيِّرَت‌ِ الجِبال‌ُ فَکانَت سَراباً «20»
و کوه‌ها از جا کنده ميشوند پس ميگردند مثل سراب که از دور بنظر ميآيند و چون نزديک شوند اثري از آنها باقي نيست. و بالجمله اوضاع قيامت بسيار وحشت انگيز است بالاخص حال افراد بشر که بچه کيفيت وارد صحراي محشر ميشوند، حديثي از براء بن عازب که گفت: ما در خدمت حضرت پيغمبر بوديم و معاذ بن جبل نزديک حضرت بود از آن حضرت سؤال کرد از قوله تعالي: يَوم‌َ يُنفَخ‌ُ فِي الصُّورِ و ما در خانه ابي ايوب انصاري بوديم حضرت چشمهاي مبارکش پر از اشک شد و فرمود: محشور ميشوند ده صنف از امت من که از مسلمين خداوند آنها را جدا کرده 1- يک صنف بصورت ميمون بوزينه 2- يک صنف بصورت خوک. 3- يک صنف سر بزمين پاها ببالا وارونه 4- يک صنف کور راه بجايي ندارند. 5- يک صنف کر و لال.
6- يک صنف دستها و پاهاي آنها قطع شده. 7- يک صنف بدار آتشي نصب شده‌اند.
8- يک صنف متعفن بوي گند آنها از جيفه شديدتر است. 9- يک صنف بلباس قطران آتشي ملبس شده‌اند. 10- يک صنف زبان خود را ميجوند و از لعاب دهن آنها اهل جمع متأذي و متألم ميشوند.
اما بوزينه‌ها قتات نمام دو بهم زن، اما خوک‌ها اهل سحت حرام خورها، و اما منکوسها تنزيل خورها، و اما کورها حکم بجور کنندگان، و اما کر و لالها اعجاب بعمل خود کنندگان، و اما دست و پا قطع شدگان اذيت کنندگان به همسايگان، و اما بدارزده‌گان سعايت نزد سلاطين کنندگان را پرت دادن و مايه زدن، و اما متعفنين که بوي گند آنها از جيفه گنديده زيادتر است شهوترانها و خوشگذرانها و منع حقوق الهي کنندگان، و اما پوشيدگان بلباس قطران اهل کبر و فخر و مباهات کنندگان، و اما کساني که زبان خود را ميجوند و لعاب دهان آنها متعفن است قضات جور که حق
جلد 17 - صفحه 359
قضاوت ندارند و در مسند قضاوت نشسته و اينکه منصب را اشغال کرده.
اقول: بعيد نيست بگوئيم که اينها منکر حرمت فعل خود باشند که انکار ضروري دين باشد و موجب کفر شود بقرينه اينکه خداوند آنها را از مسلمين جدا ميکند.