«مَهِينٍ» به معناى حقير، ضعيف وقليل و «مَکِينٍ» به معناى محکم و استوار است.
براى توليد يک محصول، لوازم و شرايطى مورد نياز است، از جمله: تعيين اهداف، تأمين موادّ، طرح و برنامه، زمان‌بندى مراحل اجرا، خدمات پشتيبانى پس از توليد، تعمير و اصلاح.
در آفرينش انسان همه اين مراحل پيش بينى و اجرا شده است:
هدف: تکامل اختيارى و معنوى انسان. «وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ» «1»
مواد اوليه: تراب و نطفه. «مِنْ ماءٍ مَهِينٍ»،
محلّ توليد: «فِي قَرارٍ مَکِينٍ»،
طرح و برنامه توليد: نُطْفَةٍ، عَلَقَةٍ، مُضْغَةٍ، ...،
زمان‌بندى: «إِلى قَدَرٍ مَعْلُومٍ»،
برنامه‌ريزى درونى: «فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها» «2»، همراه با کنترل بيرونى: «إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ» «3» و «إِنَّ عَلَيْنا لَلْهُدى» «4».
خدمات پس از توليد: «نَحْنُ قَسَمْنا بَيْنَهُمْ مَعِيشَتَهُمْ» «5».
تعمير و اصلاح: «يَقْبَلُ التَّوْبَةَ» «6»*، «فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ» «7».
شاهکار خلقت آن است که خداوند آفرينش انسان را با آن همه پيچيدگى بر روى يک قطره آب طراحى کرده است که هيچ هنرمندى توان طرّاحى بر روى آن را ندارد. «نَخْلُقْکُمْ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ»
خداوند در آفرينش انسان، يک بار مدالِ «أَحْسَنُ الْخالِقِينَ» «8»* را به خود داده است و در
«1». ذاريات، 56.
«2». شمس، 8.
«3». انسان، 3.
«4». ليل، 12.
«5». زخرف، 32.
«6». توبه، 104.
«7». انعام، 54.
«8». مؤمنون، 14.
جلد 10 - صفحه 348
اينجا عنوان «فَنِعْمَ الْقادِرُونَ» را مطرح مى‌کند. آرى، او بهترين خالق و بهترين قادر است.
عبارتِ «فَنِعْمَ الْقادِرُونَ» را دو گونه مى‌توان معنا کرد:
الف. با توجّه به عبارتِ «إِلى قَدَرٍ» و «فَقَدَرْنا» که پيش از آن آمده، مراد از «قادرون» اندازه‌گيرى باشد که خداوند بهترين اندازه‌گيرى را در مورد انسان به کار برده است.
ب. با توجّه به آنکه بحث خلقت و مراحل آن است که نياز به قدرت دارد، مراد از «قادرون» قدرت و توان باشد که خداوند کمال قدرت را در آفرينش انسان به کار برده است.
خداوند در همه چيز بهترين است:
بهترين يارى کننده و بهترين سرپرست: «نِعْمَ الْمَوْلى وَ نِعْمَ النَّصِيرُ» «1»*
بهترين پشتيبان: «نِعْمَ الْوَکِيلُ» «2»
بهترين مهد گستر: «فَنِعْمَ الْماهِدُونَ» «3»
بهترين اجابت کننده: «فَلَنِعْمَ الْمُجِيبُونَ» «4»
بهترين پاداش‌دهنده: «نِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ» «5»*
بهترين قادر و تقدير کننده: «فَنِعْمَ الْقادِرُونَ»