«کفات»، نام محلى است که در آن چيزى نهاده و گردآورى مى‌شود. در روايات مى‌خوانيم که امام صادق عليه السلام نگاهى به قبرستان کرده و فرمود: اينجا کفات مردگان است و نگاهى به خانه‌ها کرده و فرمود: اينجا کفات زنده‌هاست. «1»
مراد از «ظِلٍّ ذِي ثَلاثِ شُعَبٍ» سايه‌اى است که از دود عظيم آتش دوزخ ايجاد مى‌شود، امّا روشن است که اين سايه نه فقط آرامش بخش نيست بلکه سوزنده و آزار دهنده است.
اين دود به قدرى متراکم و عظيم است که شاخه شاخه مى‌شود، شاخه‌اى از بالاى سر،
«1». تفسير نورالثقلين.
جلد 10 - صفحه 350
شاخه‌اى از طرف راست و شاخه‌اى از سمت چپ، فرد دوزخى را فرامى‌گيرد و در کام خود فرو مى‌برد.
زبانه‌هايى که از آتش دوزخ برمى‌خيزد، همانند قصرهاى بلند دنيوى است و همچون شترانِ زرد رنگ است. گويا قرآن، کاخ‌نشينان و زراندوزان را تهديد مى‌کند که مراقب باشيد گرفتار شرارههاى قصرگونه دوزخ نشويد.
«شامِخاتٍ» به معناى کوههاى بلند و «فرات» به معناى آب گوارا است.
«ظل ظليل» به معناى سايه دائم و «ظل لا ظليل» يعنى سايه غير مفيد و غير خنک.
«جِمالَتٌ» جمع «جمل» به معناى شتر و «صُفْرٌ» جمع «اصفر» به معناى زرد است.
خداوند زمين را از نظر وسعت، نحوه حرکت، تأمين امنيّت از طريق کوهها، تأمين آب مورد نياز انسانها، گياهان و حيوانات، به مناسب‌ترين شکل آفريد و خاک را بهترين وسيله براى از بين بردن زباله، آبهاى آلوده و دفن مردگان قرار داد و در آن نوعى تصفيه خانه با داشتن خاصيّت ميکرب کشى قرار داد به نحوى که زمين آب آلوده مى‌گيرد و آب زلال تحويل مى‌دهد. اين تصفيه‌خانه، طبيعى، مجّانى، دائمى، عمومى و بدون پيدا شدن نقص فنى است. راستى اگر زمين وجود نداشت، بوى بد و تعفّن همه را آزار مى‌داد.
قهر الهى از همه سو مجرمان را احاطه مى‌کند به نحوى که راه فرارى در کار نيست و تنها راه به سوى دوزخ باز است. «انْطَلِقُوا إِلى ما کُنْتُمْ بِهِ تُکَذِّبُونَ» چنانکه در آيات ديگر مى‌فرمايد: «کُلَّما أَرادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْها مِنْ غَمٍّ أُعِيدُوا فِيها وَ ذُوقُوا عَذابَ الْحَرِيقِ» «1»، «أَحاطَ بِهِمْ سُرادِقُها» «2»