تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ إِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ وَ قَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيضَةً فَنِصْفُ ما فَرَضْتُمْ إِلاَّ أَنْ يَعْفُونَ أَوْ يَعْفُوَا الَّذِي بِيَدِهِ عُقْدَةُ النِّکاحِ وَ أَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوى وَ لا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَکُمْ إِنَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ (237)
وَ إِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَ: و اگر طلاق دهيد زنان را، مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَ:
پيش از دخول، وَ قَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيضَةً: و حال آنکه مقرر کرده باشيد براى آنها مهرى، فَنِصْفُ ما فَرَضْتُمْ: پس بر شما است اداى نصف مهر.
قبل از نزول اين آيه هر که زنى را قبل از دخول طلاق دادى، از مهر المسمى چيزى بر او نبود، بلکه بهره بايد بدهد، چنانچه در سوره احزاب است «فَمَتِّعُوهُنَّ وَ سَرِّحُوهُنَّ» پس به اين آيه حکم قبل منسوخ و نصف مهر لازم گشت.
إِلَّا أَنْ يَعْفُونَ: مگر آنکه زنان مطلقه که اهليت عفو داشته باشند از بلوغ و رشد و عقل، عفو نمائيد مجموع صداق را و ذمه زوج را از آن برى سازند. أَوْ يَعْفُوَا الَّذِي بِيَدِهِ عُقْدَةُ النِّکاحِ: يا عفوکنندگان آن کسى که بدست او است نکاح زوجه. مراد ولى زوجه که پدر يا جد او باشد از طرف
«1» منهج الصادقين، جلد دوّم، صفحه 40.
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 425
پدر هرگاه زوجه صغيره باشد، يعنى ولى صغيره جميع صداق را ابراء نمايد با غبطه صغيره. وَ أَنْ تَعْفُوا: و اينکه عفو کنيد اى اولياى عقد با ملاحظه غبطه. أَقْرَبُ لِلتَّقْوى: نزديکتر است مر پرهيزکارى را از تعدى و يافتن ثواب و فوز به فلاح. وَ لا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَکُمْ: و فراموش مکنيد تفضل را در ميان خودتان، يعنى اولياى زن انديشه کنند که زوج از عقد زوجه خود محروم و مأيوس شده، پس به اين جهت هيچ مهر از او نگيرند به شرط غبطه.
إِنَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ: بدرستى که خداى تعالى به آنچه مى‌کنيد از تفضل بينا مى‌باشد و احسان و فضل شما را ضايع نسازد و ثواب آن را عطا فرمايد. (احکام اين طلاق و اقسام عفو و اقسام ولايت مراجعه به کتب فقهيه است).