اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَيل‌ٌ يَومَئِذٍ لِلمُکَذِّبِين‌َ (47) وَ إِذا قِيل‌َ لَهُم‌ُ ارکَعُوا لا يَرکَعُون‌َ (48) وَيل‌ٌ يَومَئِذٍ لِلمُکَذِّبِين‌َ (49) فَبِأَي‌ِّ حَدِيث‌ٍ بَعدَه‌ُ يُؤمِنُون‌َ (50)
جلد 17 - صفحه 347
و زماني که گفته شد بآنها که رکوع کنيد رکوع نميکنند ويل در آن روز براي تکذيب کنندگان است پس بچه حديثي بعد از او ايمان ميآورند.
وَ إِذا قِيل‌َ لَهُم‌ُ ارکَعُوا لا يَرکَعُون‌َ بعضي گفتند: مراد نماز است که امر بصلاة آمد و اطاعت نکردند، و بعضي گفتند: مراد روز قيامت است که قدرت بر خم شدن ندارند چنانچه ميفرمايد: يَوم‌َ يُکشَف‌ُ عَن ساق‌ٍ وَ يُدعَون‌َ إِلَي السُّجُودِ فَلا يَستَطِيعُون‌َ قلم آيه 42.
اقول: رکوع تعظيم است چنانچه در مقابل سلاطين خم ميشوند و از همين جا است که ذکر رکوع سبحان ربي العظيم و بحمده شده، و سجود کوچکي و تسليم و خضوع و خشوع است و لذا شيطان زير بار سجده آدم نرفت و نسبت باو کوچکي نکرد و ذکر سجده سبحان ربي الاعلي و بحمده شده. بعلاوه اينکه خطاب به مکذبين است که اصلا ايمان نياورده‌اند مناسبت ندارد که بآنها امر بصلاة کنند بايد امر بايمان کنند و تصديق رسالت حضرت را بکنند و همچنين مناسبت با قيامت ندارد زيرا تنظير بآيه يدعون الي السجود بي مناسبت است زيرا يدعون الي السجود را ميفرمايد فلا يستطيعون نميتوانند و در اينجا ميفرمايد: لا يَرکَعُون‌َ که مذمت ميکند آنها را و عصيان ميکنند. پس معني آنچه بنظر نزديک ميآيد اينکه تسليم شويد و اطاعت کنيد و در پيشگاه عظمت پروردگار منقاد شويد تکبر ميکنند و سر فرود نميآورند.
وَيل‌ٌ يَومَئِذٍ لِلمُکَذِّبِين‌َ تفسيرش گذشت.
فَبِأَي‌ِّ حَدِيث‌ٍ بَعدَه‌ُ يُؤمِنُون‌َ جايي که مثل قرآن و معجزات صادره از پيغمبر اکرم و احکام متقنه اسلام را قبول نکنند ديگر به چه چيز ايمان ميآورند بالاتر از اينکه چيست. هذا آخر ما اردنا في تفسير هذه السورة بحمد اللّه و توفيقه، و يتلوه ان شاء اللّه تعالي سورة النبأ و بقية السور من الجزء الاخير من القرآن و الحمد للّه و الصلاة و السلام علي رسولا اللّه و آله آل اللّه و ساير رسل اللّه و اللعن الدائم علي اعدائهم اعداء اللّه الي يوم لقاء اللّه، و انا السيد عبد الحسين المدعو بالطيب.
جلد 17 - صفحه 348
سورة النبإ
مفسرين گفتند: مکي است لکن از اخبار بسيار از ائمه اطهار استفاده ميشود که مدني است چنانچه اشاره ميشود.
اما فضلها از إبن بابويه مسندا از حضرت صادق (ع):
(من قرأ عم يتساءلون لم تخرج سنة اذا کان يد منها في کل يوم حتي يزور بيت اللّه الحرام ان شاء اللّه تعالي).
و از آن حضرت مرسلا روايت شده که مسافر اگر در شب قرائت کند از دزد محفوظ ميماند و از حضرت رسول روايت شده که فرمود:
(من قرأها و حفظها لم يکن حسابه يوم القيامة الا کمقدار سورة مکتوبة حتي يدخل الجنة)
و در حديث ديگر:
(بمقدار صلوة واحدة)
و غير اينها.