تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى وَ قُومُوا لِلَّهِ قانِتِينَ (238)
ترجمه
مواظبت کنيد بر نمازها و نماز ميانى و برپاى ايستيد براى خدا دعا گويان..
تفسير
محافظت بر نماز مداومت و مراقبت و مواظبت باتيان در اوقات و اداء ارکان و اجزاء و شرائط آنست و نماز وسطى نماز ميانه روز است که آن در روز
جلد 1 صفحه 302
جمعه با شرائط مقرره نماز جمعه است که افضل صلوات يوميه است و در غير روز جمعه نماز ظهر است که شايد آن هم افضل از ساير صلوات باشد بملاحظه روايات آتيه که در آنها تعيين ظهر شده است چون اهتمام شارع بآن کاشف از فضيلت آنست خصوصا اگر وسطى به معناى فضلى باشد که تانيث افضل است و نيز تفضيل آنرا در مجمع از امير المؤمنين (ع) نقل نموده بنابر اين وجه تخصيص آن بذکر همان افضليت است و در کافى و تهذيب از حضرت باقر (ع) نقل شده است که نماز وسطى نماز ظهر است و آن اول نمازى است که پيغمبر (ص) بجاى آورده است چون آن در وسط روز است و در ميان دو نماز واجب در روز است که نماز صبح و عصر باشد و اين معنى را از حضرت صادق (ع) هم نقل نموده است و قمى از آن حضرت روايت فرموده که مراد از قيام براى قنوت اقبال مرد است به نماز و مواظبت حال آن بطورى که مشغول نه نمايد او را از نماز چيزى و در روايت عياشى قنوت به دعا تفسير شده است و در بعضى روايات به اطمينان و رغبت چون در استعمالات همه اين معانى از قنوت بمناسبت مقام اراده ميشود و از پيغمبر (ص) روايت شده است که هميشه شيطان از مؤمن ترسان است ماداميکه مواظب نمازهاى پنجگانه باشد ولى وقتى مواظبت ننمايد جرئت ميکند و داخل ميشود در باطن او و از حضرت باقر (ع) روايت شده است که نماز وقتى بالا رود در وقت خود برميگردد به سوى نمازگذار سفيد و درخشان و ميگويد حفظ نمودى مرا خدا تو را حفظ کند و چون بالا رود در غير وقت خود بدون آداب و شرائط برميگردد بسوى نمازگذار سياه و تاريک و ميگويد ضايع نمودى مرا خدا تو را ضايع نمايد و از حضرت صادق (ع) روايت شده است که کسيکه برپا دارد نمازهاى پنجگانه را با آداب و شرائط و حفظ نمايد اوقات آنرا ملاقات نمايد خداوند را روز قيامت با عهدى که بسبب آن داخل بهشت ميشود و کسيکه حفظ ننمايد مواقيت نماز را و مراعات نکند آداب و شرائط آنرا ملاقات مينمايد خداوند را در حاليکه عهدى از براى آن نيست اگر خدا بخواهد عذاب ميکند او را و اگر بخواهد عفو ميفرمايد از او و نيز روايت شده است که نماز در اول وقت خوشنودى خدا است و در آخر وقت عفو خداوند است و عفو نمىباشد مگر از گناه و نيز وارد شده است که نماز در آخر وقت قبول نه ميشود مگر
جلد 1 صفحه 303
شخص معذور باشد.