اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَاصبِر لِحُکم‌ِ رَبِّک‌َ وَ لا تُطِع مِنهُم آثِماً أَو کَفُوراً «24»
پس صبر کن از براي حکم پروردگارت و اطاعت مکن اهل معاصي يا کفار را.
فَاصبِر لِحُکم‌ِ رَبِّک‌َ در تلاوت قرآن و ابلاغ احکام و دعوت بتوحيد و اطاعت پروردگار و ترک مخالفت و ساير آنچه مأمور ميشوي از پروردگار خود و لو هر چه بشما اذيت کنند، کذاب گويند ساحر و مفتريات شمارند، سنگ بقدمهايت زنند، خاکروبه و شکمبه شتر بر سرت بريزند، و طومار تمام کنند که احدي بتو و اتباع تو
جلد 17 - صفحه 329
چيزي نفروشند، و سه سال در شعب ابي طالب بسختي زندگي کني عاقبت در مقام قتلت برآيند تا عبا بگردنت بپيچند تا نفس در سينه‌ات حبس شود، و دور خانه شما را احاطه کنند که شبانه بريزند و شما را قطعه قطعه کنند تا عاقبت هجرت کني، بيايند در جنگ با شما در بدر و حنين و احزاب و احد، و چه اندازه از صحابه تو را بکشند و شهيد کنند بايد در تمام اينها صبر کني و تحمل نمايي و بدستورات الهي رفتار کني و دست از وظائف الهي بر نداري.
وَ لا تُطِع مِنهُم آثِماً أَو کَفُوراً نکره در سياق نفي افاده عموم دارد هيچ آثم اهل معاصي و هيچ کافر از مشرک يهود و نصاري را نبايد توقعات آنها را انجام دهي و لو هر چه بشما وعده رياست و مال و جاه دهند، و هيچ خواهشهاي آنها نپذيري و دست از دعوت بر نداري و بوظائف رسالتت عمل نمايي.
اقول: ظاهرا مراد از آثم آن کفار و مشرکين هستند که از قابليت هدايت افتاده‌اند و هرگز ايمان نميآورند و چنانچه در باب شهادت ميفرمايد: وَ مَن يَکتُمها فَإِنَّه‌ُ آثِم‌ٌ قَلبُه‌ُ اثم قلب همان سياهي دل و قساوت قلب است که هيچ در او اثر نميگذارد، و ممکن است مطلق عاصيان باشد زيرا هر معصيتي يک خال سياه در قلب احداث ميکند هر چه زياد شود معصيت اينکه خال بزرگ ميشود تا آنکه اگر تمام قلب را گرفت در يک حديث ميفرمايد:
(لا يرجي بخير)
و در حديث ديگر ميفرمايد:
(صار قلبه منکوسا).