تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ ما تَشاؤُنَ إِلاَّ أَنْ يَشاءَ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ کانَ عَلِيماً حَکِيماً (30)
وَ ما تَشاؤُنَ: و نخواهيد شما اى کافران معاند، هيچ راهى به مرضات خدا بر وجه اختيار، إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ: مگر در وقتى که خدا خواهد اجبار شما را بر آن و الجاء شما به آن، اما در اين صورت نفعى به شما نرسد و خالى از تکليف باشد، زيرا تکليف در وقت اختيار است نه در حال اجبار؛ پس خداوند سبحان اراده و مشيت اين را ننمايد، بلکه مشيت الهى آنست که شما به اختيار خود ايمان آريد تا مستحق ثواب شويد. إِنَّ اللَّهَ کانَ عَلِيماً حَکِيماً: بدرستى که خدا هست دانا به افعال و اعمال شما، صواب کار که هيچ چيز اراده نکند مگر به مقتضاى حکمت و مصلحت.
تبصره: مجمل مطلب در اراده و مشيت الهى بنا به مذهب اماميه آنکه:
خداى تعالى اراده فرموده طاعات را، و دوست دارد آن را و راضى به آن، و مختار سبحانى است. و کراهت ندارد آن را و سخط نفرمايد آن را و بدرستى که ذات سبحانى کراهت دارد معاصى و فواحش را، و دوست ندارد آن را و راضى نيست به آن. و مختار سبحانى نباشد، و حول و قوه بندگان در افعال، از جانب خداست.