اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَإِذا بَرِقَ البَصَرُ «7» وَ خَسَفَ القَمَرُ «8» وَ جُمِعَ الشَّمسُ وَ القَمَرُ «9»
پس زماني که چشمها خيره ميشود و ماه تيره ميشود و خورشيد و ماه مجتمع ميشوند آن وقت روز قيامت است.
فَإِذا بَرِقَ البَصَرُ چون اوضاع محشر را مشاهده ميکند زمين مثل کوره حدادي آتش ميبارد ملائکه غلاظ و شداد با صورتهاي مهيب با سلاسل و اغلال و سياط و اعمده عالم تاريک چشم را خيره ميکند نميتواند نگاه کند چنانچه ميفرمايد: إِنَّما يُؤَخِّرُهُم لِيَومٍ تَشخَصُ فِيهِ الأَبصارُ مُهطِعِينَ مُقنِعِي رُؤُسِهِم لا يَرتَدُّ إِلَيهِم طَرفُهُم وَ أَفئِدَتُهُم هَواءٌ ابراهيم آيه 43 و 44.
وَ خَسَفَ القَمَرُ چون نور خورشيد گرفته ميشود و سياه ميشود و نور ماه از تابش خورشيد است و خود بخود نور ندارد لذا منخسف ميشود و صحراي محشر را ظلمت و تاريکي ميگيرد.
وَ جُمِعَ الشَّمسُ وَ القَمَرُ از باب مثال است زيرا تمام کرات جويه از کواکب و کره زمين يک جا جمع ميشوند چون اينکه کرات غير از حرکت دوري يک سير مستقيم دارند رو بکره و کاکه نصر الطائرش گويند چون بآنجا رسند از حرکت باز ميمانند و تماما يک جا جمع ميشوند و لذا ميگويند خورشيد يک ني بالاي سر اهل محشر است آن موقع قيامت بر پا ميشود.