تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَ يَحْسَبُ الْإِنْسانُ أَنْ يُتْرَکَ سُدىً (36)
بعد از آن بر سبيل انکار فرمايد:
أَ يَحْسَبُ الْإِنْسانُ: آيا گمان مى‌کند انسان منکر قيامت و معاد، أَنْ يُتْرَکَ سُدىً: اينکه واگذاشته شود در حالتى که مهمل و ضايع و معطل باشد و بدنيا مکلف و به عقبى مبعوث نگردد و مجازات نيابد؛ نه چنين است و هرگز اين نباشد، زيرا حکمت مقتضى امر است به محاسن و نهى از قبايح، و اين فرع تکليف است در دنيا، و تکليف هم مقتضاى مجازات است در عقبى، چه مجازات تام در سراى تکليف ممتنع است عقلا.
بيان: آيا گمان مى‌کند آدمى، مهمل و ضايع باشد در دنيا، يعنى غرض از خلقت او، همين وجود دنيوى او باشد و ديگر حشر و نشرى براى او نيست؟ کسى که چنين اعتقاد دارد، ديگر حاجت به رسول و امام و احکام ندارد، و اين لازمه دارد که در دنيا مهمل و معطل باشد. و اين انکار، ناشى شده از آنکه زنده شدن اموات را محال داند، و حال آنکه اگر تأمل کند در خلقت خود، هرآينه دريابد امکان معاد و وقوع قيامت را و زنده شدن براى جزاى اعمال.