تفسیر اطیب البیان

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب) کَذلِک‌َ يُبَيِّن‌ُ اللّه‌ُ لَکُم‌ آياتِه‌ِ لَعَلَّکُم‌ تَعقِلُون‌َ (242) (‌اينکه‌ چنين‌ خداوند ‌براي‌ ‌شما‌ آياتش‌ ‌را‌ بيان‌ ميکند ‌باشد‌ ‌که‌ ‌شما‌ تعقل‌ نمائيد) بيان‌ و تبيين‌ بمعني‌ اظهار ‌است‌ و مفاد ‌آيه‌ شريفه‌ اينست‌ ‌که‌ خداوند ‌براي‌ ارشاد و هدايت‌ بندگان‌ آيات‌ شريفه‌ قرآن‌ و احکام‌ ‌آن‌ ‌را‌ نازل‌ فرمود و غرض‌ ‌از‌ انزال‌ ‌آنها‌ درک‌ و تفهم‌ و تعقل‌ آنان‌ ‌بود‌ ‌که‌ مصالح‌ و مفاسد و منافع‌ و مضار امور دنيوي‌ و اخروي‌ ‌را‌ درک‌ کنند و ‌خود‌ ‌را‌ ‌از‌ مهالک‌ نشئتين‌ نجات‌ دهند و حقيقت‌ عقل‌ همين‌ ‌است‌ ‌که‌ انسان‌ بواسطه‌ ‌آن‌ سعادت‌ دنيا و آخرت‌ ‌خود‌ ‌را‌ تامين‌ نمايد چنانچه‌ ‌در‌ کافي‌ روايت‌ کرده‌ ‌که‌ ‌از‌ امير المؤمنين‌ ‌عليه‌ السّلام‌ ‌از‌ عقل‌ سؤال‌ شد فرمود (العقل‌ ‌ما ‌عبد‌ ‌به‌ الرحمن‌ و اکتسب‌ ‌به‌ الجنان‌) و ‌در‌ علم‌ اخلاق‌ عقل‌ ‌را‌ بدو قسمت‌ تقسيم‌ نموده‌اند: عقل‌ نظري‌ ‌که‌ معرفت‌ بصلاح‌ و فساد و حق‌ و باطل‌ و حسن‌ و قبح‌ امور ‌است‌ و ادله‌ عقليه‌ و نقليه‌ ‌از‌ آيات‌ و اخبار متکفل‌ آنست‌. و عقل‌ عملي‌ ‌که‌ تدبير امور مطابق‌ عقل‌ نظري‌ ‌از‌ تحصيل‌ عقائد حقه‌ و اخلاق‌ حميده‌ و اعمال‌ صالحه‌ ميباشد.

آیات این صفحه