اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
کَذلِکَ يُبَيِّنُ اللّهُ لَکُم آياتِهِ لَعَلَّکُم تَعقِلُونَ (242)
(اينکه چنين خداوند براي شما آياتش را بيان ميکند باشد که شما تعقل نمائيد) بيان و تبيين بمعني اظهار است و مفاد آيه شريفه اينست که خداوند براي ارشاد و هدايت بندگان آيات شريفه قرآن و احکام آن را نازل فرمود و غرض از انزال آنها درک و تفهم و تعقل آنان بود که مصالح و مفاسد و منافع و مضار امور دنيوي و اخروي را درک کنند و خود را از مهالک نشئتين نجات دهند و حقيقت عقل همين است که انسان بواسطه آن سعادت دنيا و آخرت خود را تامين نمايد چنانچه در کافي روايت کرده که از امير المؤمنين عليه السّلام از عقل سؤال شد فرمود
(العقل ما عبد به الرحمن و اکتسب به الجنان)
و در علم اخلاق عقل را بدو قسمت تقسيم نمودهاند: عقل نظري که معرفت بصلاح و فساد و حق و باطل و حسن و قبح امور است و ادله عقليه و نقليه از آيات و اخبار متکفل آنست.
و عقل عملي که تدبير امور مطابق عقل نظري از تحصيل عقائد حقه و اخلاق حميده و اعمال صالحه ميباشد.