اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
کَذلِک‌َ وَ أَورَثناها قَوماً آخَرِين‌َ «28»
همين نحو بميراث داديم تمام آنها را بقوم ديگران که بني اسرائيل باشند چنانچه ميفرمايد کَذلِک‌َ وَ أَورَثناها بَنِي إِسرائِيل‌َ شعراء آيه 59. و تعبير بميراث براي اينکه است که انسان چيزي را که مالک ميشود يا بتجارت و مبادله و کسب است، يا باجرت عمل است که اجير ميشود، يا اجرت منافع ملک است که اجاره ميدهد يا بزحمت غواصي يا شکار يا حيازت تمام اينها ما بازاء و زحمت دارد و امّا بارث مالک شدن هيچ ما بازايي ندارد، لذا مؤمنين بهشت ميروند فقط تفضل است استحقاقي ندارند که ميفرمايد: الَّذِين‌َ يَرِثُون‌َ الفِردَوس‌َ هُم فِيها خالِدُون‌َ مؤمنون،
جلد 16 - صفحه 87
آيه 11. و اينها بدون هيچ زحمتي که جنگ کنند بکشند کشته شوند، فتح کنند، دست بيارند مالک تمام آنها شدند، در واقع فرعونيان براي بني اسرائيل گذرادند و رفتند مثل مورّث که براي وارث ميگذارد و ميرود.
سؤال: البته اينکه فرعونيان نساء و اطفالي گذاشتند بلکه بسا پير مردهايي يا مريض‌هايي يا عجزه در آنها بود که غرق نشدند و در عسکر فرعون نبودند اينها چه شدند!- در آيات و اخبار بياني نشده لکن آنچه بنظر ميآيد که اگر آنها ايمان آوردند که بکمال آزادي هستند، و اگر بهمان کفر اوّلي باقي ماندند آنها را بني اسرائيل بعنوان غلامي و کنيزي گرفته باشند، و اللّه العالم.