سوره دخان(الدخان)، آیه ۲۸ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۷
كَذَٰلِكَ وَأَوْرَثْنَاهَا قَوْمًا آخَرِينَ
اینچنین بود ماجرای آنان! و ما (اموال و حکومت) اینها را میراث برای اقوام دیگری قرار دادیم!
معنی کلمات و عبارات
«أَوْرَثْنَاهَا»: (نگا: شعراء / ). «قَوْماً آخَرِینَ»: گروه دیگری. مراد بنیاسرائیل است (نگا: مرجع سابق).
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- هلاکت فرعونیان از پس روزگار رفاه و حق ستیزى، نمودى از برنامه خداوند در انتقام از مجرمان «إنّا منتقمون ... کذلک و أورثنها»
تعبیر «کذلک» از پى ترسیم فرجام شوم فرعونیان، تأکیدى بر مطلب و اشاره اى است به این که آنچه براى آنان اتفاق افتاده، نمودى از جریانى مستمر و سنتى الهى است.
۲- مکیان ستیزه گر، به سرنوشت عبرت آموز فرعونیان هشدار داده شدند. «بل هم فى شکّ یلعبون ... کذلک»
۳- قرار گرفتن امکانات فرعونیان، در اختیار گروهى دیگر از مردم(بنى اسرائیل) «کذلک و أورثنها قومًا ءاخرین»
برداشت بالا بنابراین نکته است که مراد از «قوماً آخرین» گروهى از بنى اسرائیل باشد; چنان که در آیه ۵۹ سوره «شعراء» آمده است. این گروه ممکن است بخشى از بنى اسرائیل بودند که در خروج از مصر با موسى(ع) همسفر نبودند.
۴- انتقال تمدن و امکانات گسترده فرعونیان به قومى دیگر، براساس اراده الهى «کذلک و أورثنها قومًا ءاخرین»
۵- امکانات دنیا، ناپایدار و غیرقابل اعتماد «کم ترکوا من جنّ-ت و ... کذلک و أورثنها قومًا ءاخرین»
۶- سنت الهى در تاریخ، انتقال قدرت و اقتدار اقوام حق ستیز به دیگر ملت ها «کذلک و أورثنها قومًا ءاخرین»
بنابراین که «کذلک» اشاره به استمرار داشته باشد; تعبیر «و أورثناها» مى رساند که باقى نماندن قدرت و اقتدار براى همیشه در اختیار یک قوم و انتقال آن به سایر اقوام، از سنت هاى الهى است.
۷- بازگشت بنى اسرائیل به مصر و برخوردارى آنان از ثروت و امکانات آن سرزمین، پس از هلاکت فرعونیان * «کذلک و أورثنها قومًا ءاخرین»
برداشت یاد شده بدان احتمال است که مراد از «قوماً آخرین» تمام بنى اسرائیل باشد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۳۳ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۵۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۲۸ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۲۸ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۲۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۲–۲۹ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۸
موضوعات
دستهبندی موضوعی
استفاده از امکانات فرعونیانامکانات دنیوی فرعونیانانتقال امکانات دنیوی فرعونیانانتقام از مجرمانبازگشت بنی اسرائیل به مصرمنشأ قدرت اقواموراثت بنی اسرائیلعبرت از فرجام فرعونیانهشدار به مشرکان مکهانتقامهای خداناپایداری امکانات دنیویجایگزینی اقوامهلاکت فرعونیاناراده خداتاریخ بنی اسرائیلسنتهای خداعوامل عبرت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
- چشمههای جاری در کنار باغها، میراث فرعونیان برای بنیاسراییل+۵ آیه
- غرق شدن فرعون و فرعونیان در اب دریا و رهایی بنیاسراییل+۳ آیه
- بنیاسراییل، وارث باغهای فرعونیان+۴ آیه
- برخورداری بنیاسراییل، از امکانات رفاهی فرعون و فرعونیان، پس از هلاکت انان+۱۰ آیه
- بنیاسراییل، وارث سرزمین مصر پس از نابودی فرعونیان+۸ آیه
- بنیاسراییل، وارث باغهای به جای مانده از فرعونیان+۸ آیه
- بهرهمندی بنیاسراییل از چشمهسارهای فرعونیان، پس از خروج انان از مصر+۵ آیه
- برخورداری بنیاسراییل از انواع نعمتها و روزیهای پاکیزه، بعد از نابودی فرعون+۶ آیه
- بنیاسراییل، وارث چشمهسارهای فرعونیان، پس از خارج شدن انان از مصر+۵ آیه
- بنیاسراییل، وارثان تمدّن و امکانات گسترده فرعونیان در مصر+۱۳ آیه
- بنیاسراییل، وارث چشمههای جاری و باغهای فرعونیان+۶ آیه
- نابودی فرعونیان و جانشین شدن بنی اسراییل به جای انان، از جانب خداوند+۱۱ آیه
- دلبستگی و گرایش شدید به رفاه، از موجبات هلاکت امّتهای پیشین+۵ آیه
- بنی اسراییل، وارث رفاه فرعونیان پس از نابودی انان+۹ آیه
- رفاه بنی اسراییل با نابودی فرعونیان، دارای ابعاد گسترده+۹ آیه
- برخورداری فرعونیان از اسباب اسایش+۷ آیه
- انتقال قدرت و اقتدار اقوام به دیگر ملّتها، از سنّتهای الهی در تاریخ+۴ آیه
- تمدّنها، از اثار و نشانه های قدرت خدا+۱۲ آیه
- نابودی ملّتی و جایگزینی مردمی جدید به جای انان، از جلوه های قدرت خدا+۱۳ آیه
- فناپذیری مالکیّتهای اعتباری و عطا شده از سوی خداوند+۶ آیه
- مالکیّت اعتباری انسانها، در طول مالکیّت خداوند و عطا شده از سوی او+۵ آیه
- فرعونیان، مردمانی مترف و برخوردار از امکانات مادّی+۶ آیه
- بنیاسراییل، وارثان تمدّن و امکانات گسترده فرعونیان در مصر+۶ آیه
- انتقال نعمتها و امکانات گسترده فرعونیان به قومی دیگر، بر اساس اراده الهی+۲ آیه