اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
عَلَي الکافِرِين‌َ غَيرُ يَسِيرٍ «10»
براي کفار آن روز هيچگونه يسر و راحتي نيست جميع طبقات جن و انس در آن روز بر پنج قسم هستند.
قسمت اول- کساني که با ايمان و عمل صالح بدون معاصي وارد صحراي محشر ميشوند يا اصلا معصيتي از آنها صادر نشده يا اگر آلوده به معصيت شده‌اند قبل از ورود در محشر تدارک شده يا بتوبه يا ببلاها و مصائب دنيوي يا بگرفتاريهاي عالم برزخ يا بدعاء مؤمنين و طلب مغفرت آنها يا بشفاعت شفعاء اينها هيچگونه عسر
جلد 17 - صفحه 269
بر اينها نيست با صورت نوراني وارد ميشوند نامه آنها بدست راست آنها داده ميشود يا از مقربين هستند يا اصحاب يمين در طرف راست صحراي محشر زير سايه عرش الهي و يحاسبون حسابا يسيرا تا وارد بهشت شوند. اللهم اجعلنا من هذا القسم بجاه محمّد و آله (ص).
قسمت دوم- با ايمان و آلوده بمعاصي وارد ميشوند اينها و لو بعضي گرفتاريها دارند بواسطه معاصي باختلاف مراتب لکن بالاخره بواسطه ايمان مشمول شفاعت شفاء و عفو و غفران الهي ميشوند و نجات پيدا ميکنند و سعادتمند ميشوند.
قسمت سوم- قاصرين مثل مجانين و آدمهاي بله و دور دست و لو قابليت بهشت ندارند چون ايمان ندارند ولي استحقاق عقوبت هم ندارند چون تقصير نکرده‌اند اينها مثل حيوانات در يک صحرايي از براي آنها ميبرند و يک وسائل معيشتي بر آنها عنايت و فراهم ميشود.
قسمت چهارم- اصحاب اعراف که حياري در صحرايي محشر هستند گاهي نظر باهل بهشت ميکنند طمع ميکنند گاهي نظر باهل آتش استعاذه ميکنند بالاخره يک جماعتي از اهل بهشت ميآيند و آنها را به بهشت ميبرند که شرح حال آنها در سوره اعراف مفصلا بيان شده.
قسمت پنجم- بدون ايمان و از روي تقصير وارد ميشوند چه اسم مشرک و کافر و ضال و مضل بر آنها اطلاق شود مشمول اينکه آيه هستند که ميفرمايد.
عَلَي الکافِرِين‌َ غَيرُ يَسِيرٍ که هيچگونه بوي رحمتي بمشام آنها نميرسد و لو در مراتب استحقاق عذاب مختلف باشند هر کس بقدر استحقاق معذب ميشود تا درجه اسفل السافلين في الدرک الاسفل من النار که جاي منافقين است، و در اخبار ائمه عليهم السلام تفسير شده بظهور القائم و نداء جبرئيل و الهام بقلب مطهر آن حضرت که:
يا ولي اللّه اخرج.