تفسیر اطیب البیان

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب) فَما تَنفَعُهُم‌ شَفاعَةُ الشّافِعِين‌َ (48) ‌پس‌ نفع‌ نمي‌بخشد ‌آنها‌ ‌را‌ شفاعت‌ شفاعت‌ کنندگان‌. مسأله‌ شفاعت‌ يکي‌ ‌از‌ ضروريات‌ دين‌ ‌است‌ و نصوص‌ قرآن‌ ‌بر‌ ‌او‌ قائم‌ ‌است‌ و اخبار فوق‌ حد تواتر ‌است‌ لکن‌ مشروط بشرائطي‌ ‌است‌: اول‌‌-‌ ‌تا‌ اذن‌ الهي‌ نرسد احدي‌ حق‌ شفاعت‌ ندارد چنانچه‌ ميفرمايد: يَومَئِذٍ لا تَنفَع‌ُ الشَّفاعَةُ إِلّا مَن‌ أَذِن‌َ لَه‌ُ الرَّحمن‌ُ وَ رَضِي‌َ لَه‌ُ قَولًا طه‌ ‌آيه‌ 108. دوم‌‌-‌ خاص‌ اهل‌ ايمان‌ ‌است‌ ‌غير‌ مؤمن‌ قابل‌ شفاعت‌ نيست‌ ‌که‌ مفاد وَ رَضِي‌َ لَه‌ُ قَولًا ‌است‌. سوم‌‌-‌ بايد يک‌ مناسبت‌ و ارتباطي‌ ‌بين‌ شفيع‌ و مشفع‌ ‌باشد‌. و شفاعت‌ ‌هم‌ اقسامي‌ دارد نسبت‌ بعصات‌ اهل‌ ايمان‌ مشروط ‌به‌ اينکه‌ ‌با‌ ايمان‌ ‌از‌ دنيا رود و معاصي‌ باعث‌ سلب‌ ايمانش‌ نشود، شفاعت‌ مغفرت‌ و گذشت‌ و عفو ‌از‌ معاصي‌ ‌است‌ و نسبت‌ بغير عصات‌ ارتفاع‌ درجه‌ ‌است‌ و نسبت‌ بمنسوبين‌ حشر ‌ يا ‌ شفيع‌ ‌است‌ و ‌در‌ دنيا رفع‌ بلاء و افاضه‌ نعمت‌ ‌است‌، و شفاعت‌ دو قسم‌ ‌است‌ کبري‌ خاص‌ ‌محمّد‌ و آل‌ ‌محمّد‌ ‌است‌ و صغري‌ شفاعت‌ مؤمنين‌ ‌در‌ حق‌ يکديگر، و شفاعت‌ قرآن‌ ‌در‌ حق‌ تالي‌ قرآن‌ و عمل‌ ‌بر‌ طبق‌ ‌آن‌، و ملائکه‌ ‌در‌ حق‌ مؤمنين‌، و بسا بعض‌ ايام‌ و بعض‌ اعمال‌ صالحه‌ ‌هم‌ شفاعت‌ ميکنند ‌پس‌ مجرمين‌ مذکورين‌ ‌در‌ ‌آيه‌: فَما تَنفَعُهُم‌ شَفاعَةُ الشّافِعِين‌َ اصلا شفاعت‌ نميکنند ‌يعني‌ کساني‌ ‌که‌ ‌براي‌ ‌آنها‌ نفع‌ دارد و بشفاعت‌ نائل‌ ميشوند ‌غير‌ اينها هستند.

آیات این صفحه