تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَوْ زِدْ عَلَيْهِ وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلاً «4»
أَوْ زِدْ عَلَيْهِ: يا زياد کن بر نيمه شب تا به دو ثلث رسد، و غايتش اين باشد.
و نماز شب در اول اسلام، بر آن سرور واجب بود و بعد مستحب گرديد، و ميان مقادير ثلثه مخير بوده.
تبصره: احاديث بسيار در فضيلت نماز شب وارد شده، از جمله:
1- خطاب به حضرت موسى عليه السّلام: قم فى ظلمة اللّيل اجعل قبرک روضة من رياض الجنّة. برخيز در تاريکى شب، قرار ده قبر خود را باغستانى از بوستانهاى بهشت.
«1» البرهان، جلد 4، صفحه 396.
جلد 13 - صفحه 359
2- ثواب الاعمال- از حضرت صادق عليه السّلام قال: صلاة اللّيل تحسّن الوجه و تحسّن الخلق و تطيّب الرّيح و تدرّ الرّزق و تقضى الدّين و تذهب بالهمّ و تجلو البصر. «1» فرمود: نماز شب، نيکو کند وجه را، و نيکو کند خلق را، و خوشبو نمايد بو را، و فراوان کند روزى را، و ادا کند دين را، و نورانى کند ديده را.
3- و نيز از آن حضرت قال: کذب من زعم انّه يصلّى صلاة اللّيل و هو يجوع؛ انّ صلاة اللّيل تضمن رزق النّهار. «2» فرمود: دروغ گويد کسى که گمان کند بجا آورد نماز شب را و حال آنکه گرسنه بماند، بدرستى که نماز شب ضامن است روزى روز را.
وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا: در معنى آن وجوهى است:
1- به تأنّى و شمرده بخوان قرآن را و روشن کن حروف آن را به وقت تلاوت، تأنى خواندنى و روشن کردنى.
2- ترتيل محافظت حروف و ادا کردن آن از مخارج.
3- تأمل در لطايف خطاب قرآن، و نفس را مطيع سازى به قيام نمودن به احکام اوامر و نواهى، و اين جز به تأنى نشود.
4- مراد تحزين قرآن است، يعنى به صداى حزين خواندن. و ابو بصير از حضرت صادق عليه السّلام روايت نموده: ترتيل مکث کنى در آن، و به حسن صوت قرائت کنى. (نه غنا که گناهش بيشتر است).
5- تدبر در معانى قرآن و تفکر در آن و اقدام به اوامر آن و اجتناب از نواهى آن.
6- در آيه بهشت، از حق درخواست کنى؛ و در آيه جهنم، پناه برى به خداى تعالى.
7- به تأنى خواندن که قلب متوجه شود، و همّ شخص اين نباشد که سوره
«1» به نقل از سفينة البحار، جلد 2، صفحه 46.
«2» مدرک ياد شده.
جلد 13 - صفحه 360
تمام شود.