«بخس» به معناى نقصان ظالمانه است و «رهق» در معناى سفاهت، طغيان، گناه، کذب و ظلم به کار مىرود. «1»
«قسط» به معناى بهره و نصيب است و «قاسط» به کسى گويند که سهم ديگرى را مىگيرد و «مقسط» به کسى گويند که سهم ديگران را بدهد. به اصطلاح، اگر از باب افعال باشد به معناى اجراى عدالت و اگر ثلاثى مجرد باشد به معناى ظلم به ديگران است.
کلمه «تَحَرَّوْا» به معناى قصد کردن است.
چون «قاسطون» در مقابل «مسلمون» به کار رفته است، پس اهل تسليم بايد عدالت پيشه باشند.
از آن جا که آيات اين سوره تا اين جا از بيان جنّيانى بود که قرآن را شنيدند و سپس براى ديگر جنّيان افکار و عقايد و نظرات خود را بيان کردند، لذا توجه به شيوه سخن و محتواى مطالب آنان، مىتواند در بحث تبليغ دين براى مبلغان مفيد باشد. اکنون برخى از آنها را به اجمال مرور مىکنيم:
با توجه گوش دادن. «اسْتَمَعَ»
حضور گروهى. «نَفَرٌ مِنَ الْجِنِّ»
در برابر حقّ شاد شدن و احساسات نشان دادن. «سَمِعْنا قُرْآناً عَجَباً»
تبليغات. فَقالُوا ... يَهْدِي إِلَى الرُّشْدِ
ابراز عقيده و گرايش. «فَآمَنَّا بِهِ»
«1». تفسير راهنما.
جلد 10 - صفحه 250
اظهار برائت از انحرافات. «وَ لَنْ نُشْرِکَ بِرَبِّنا أَحَداً»
ردّ عقايد باطله. «مَا اتَّخَذَ صاحِبَةً وَ لا وَلَداً»
تحقير نااهلان. «يَقُولُ سَفِيهُنا عَلَى اللَّهِ شَطَطاً»
تأسف از انحراف ديگران. «ظَنَنَّا أَنْ لَنْ تَقُولَ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلَى اللَّهِ کَذِباً»
نفى خرافات و گرايشهاى باطل. «رِجالٌ مِنَ الْإِنْسِ يَعُوذُونَ بِرِجالٍ مِنَ الْجِنِّ»
بيان عظمت حق. «فَمَنْ يَسْتَمِعِ الْآنَ يَجِدْ لَهُ شِهاباً رَصَداً»
بيان قدرت حق. «لَنْ نُعْجِزَ اللَّهَ»
بيان ضعف انسان. «لَنْ نُعْجِزَهُ هَرَباً»
اميد دادن به اهل ايمان. «فَمَنْ يُؤْمِنْ بِرَبِّهِ فَلا يَخافُ بَخْساً وَ لا رَهَقاً»
مقايسه ميان مسلمانان و ستمگران. «مِنَّا الْمُسْلِمُونَ وَ مِنَّا الْقاسِطُونَ»
با عمل خود ديگران را فرا خوانيم. سَمِعْنَا الْهُدى آمَنَّا بِهِ فَمَنْ يُؤْمِنْ بِرَبِّهِ ...
خوب ها و خوبى ها را برجسته کنيم. «مِنَّا الصَّالِحُونَ وَ مِنَّا دُونَ ذلِکَ»
با مسائل محورى و اصولى آغاز کنيم. «يُؤْمِنْ بِرَبِّهِ، سَمِعْنا قُرْآناً، لَنْ نُعْجِزَهُ، لِجَهَنَّمَ حَطَباً»