اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِنِّي کُلَّما دَعَوتُهُم لِتَغفِرَ لَهُم جَعَلُوا أَصابِعَهُم فِي آذانِهِم وَ استَغشَوا ثِيابَهُم وَ أَصَرُّوا وَ استَکبَرُوا استِکباراً «7»
و بدرستي که من هر زماني که دعوت ميکردم آنها را تا اجابت کنند تا تو پروردگار آنها را ببخشي و عفو فرمايي و بيامرزي انگشت‌هاي خود را در گوشهاي خود ميگذاشتند که دعوت مرا نشنوند و ثياب خود را بر صورت ميانداختند که مرا نبينند و تعمدا بر اعمال زشت خويش ادامه ميدادند و بيشتر و زيادتر ميکردند و تکبر ميکردند که ما با اينکه شوکت و عظمت و دولت که داريم گوش بکلام يک نفر مثل نوح که پير و خرفت شده و عقلش از سرش رفته بدهيم آن هم چه استکباري.
وَ إِنِّي کُلَّما دَعَوتُهُم لِتَغفِرَ لَهُم لام غايت است يعني اگر دعوت مرا اجابت کنند
جلد 17 - صفحه 207
عاقبتش و ثمره‌اش و فايده‌اش و نتيجه‌اش اينکه است که تو خداوند متعال آنها را بيامرزي و عفو کني.
جَعَلُوا أَصابِعَهُم فِي آذانِهِم اينکه يک نوع اهانت بود بحضرت نوح که ما اصلا حاضر نيستيم دعوت تو را بشنويم حق يا باطل و اينکه خلاف عقل هر ذي شعوري است که اگر کسي دعوتي کند توجه کنند اگر حق است بپذيرند و اگر باطل است رد کنند، و اينکه عمل شنيع مخصوص قوم نوح بود زيرا اقوام انبياء ديگر و لو ايمان نميآوردند و نسبت جنون و سحر و کذب افترا ميدادند ولي دعوت آنها را ميشنيدند.
وَ استَغشَوا ثِيابَهُم که اصلا چشم آنها نوح را نبيند و اينکه بدتر از جعل اصابع است در آذان و بيشتر بي اعتنايي است بمقام مقدس او که چشم خود را هم گذارند و رو برگردانند و اعتنا نکنند.
وَ أَصَرُّوا اصرار و لو بر معصيت صغيره باشد کبيره ميشود چه رسد اصرار بر شرک و کفر و ضلالت.
وَ استَکبَرُوا گفتيم فرق است بين کبر و تکبر و استکبار کبر يک صفت خبيثه است در قلب که خود را بزرگ ميپندارد يا از حيث رياست يا مال يا حسب و نسبب يا قبيله و عشيره يا عده و عده و امثال اينها، و تکبر اظهار اينکه صفت خبيثه است و ترتيب اثر بر آن و استکبار اينکه است که بزرگي را بخود ميبندد و هيچ منشاي ندارد.
استِکباراً آن هم چه استکباري زيرا مراتب استکبار زياد است از استکبار بر فقراء و بر عجزه تا بر علماء اعلام و بر ائمه اطهار و بر انبياء عظام بلکه بالاتر.