اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَقُلت‌ُ استَغفِرُوا رَبَّکُم إِنَّه‌ُ کان‌َ غَفّاراً «10»
پس گفتم بآنها که طلب مغفرت کنيد پروردگار خود را محققا او بسيار آمرزنده است. استغفار طلب آمرزش است و او مقرون بتوبه است زيرا استغفار بدون توبه و اصرار بر معصيت در خبر دارد ميفرمايد:
کالمستهزء باللّه
است مثل اينکه يکي يک جسارتي به يک بزرگي بکند سپس بگويد ببخشيد باز بکند و بگويد: ببخش و هکذا ميگويند او را استهزاء ميکند. و توبه دست از شرک و کفر و ضلالت و معاصي برداشتن است که گفتند: در توبه چهار چيز شرط است: 1- پشيماني. 2- عزم بر ترک. 3- پشيماني او از روي خوف از عذاب الهي باشد نه از جهات دنيوي مثل اينکه زنا کند و مبتلا بسفليس شود و يا شراب خورد و مبتلا بمرض شود يا قتلي يا سرقتي يا جرحي بکند و مبتلا بحبس و جرم و قصاص شود اينکه توبه نيست: 4- تدارک معصيت اگر قابل تدارک باشد و مع ذلک خوف از قبولي توبه و شرمندگي و خضوع و خشوع داشته باشد در چنين حالي استغفار کند خداوند هم وعده داده قبولي توبه و مغفرت خود را که ميفرمايد: وَ هُوَ الَّذِي يَقبَل‌ُ التَّوبَةَ عَن عِبادِه‌ِ وَ يَعفُوا عَن‌ِ السَّيِّئات‌ِ شوري آيه 24. و لکن قبولي توبه مشروط باين است که ايمان بياورند و قبل از نزول بلاء و حال احتضار توبه کنند که ميفرمايد: إِنَّمَا التَّوبَةُ عَلَي اللّه‌ِ لِلَّذِين‌َ يَعمَلُون‌َ السُّوءَ بِجَهالَةٍ ثُم‌َّ يَتُوبُون‌َ مِن قَرِيب‌ٍ فَأُولئِک‌َ يَتُوب‌ُ اللّه‌ُ عَلَيهِم وَ کان‌َ اللّه‌ُ عَلِيماً حَکِيماً وَ لَيسَت‌ِ التَّوبَةُ لِلَّذِين‌َ
جلد 17 - صفحه 209
يَعمَلُون‌َ السَّيِّئات‌ِ حَتّي إِذا حَضَرَ أَحَدَهُم‌ُ المَوت‌ُ قال‌َ إِنِّي تُبت‌ُ الآن‌َ وَ لَا الَّذِين‌َ يَمُوتُون‌َ وَ هُم کُفّارٌ نساء آيه 21 و 22. لذا ميفرمايد: