اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَاصبِر صَبراً جَمِيلاً «5»
پس صبر کن صبر بسيار نيکويي. اولا مقام صبر بسيار مقام عالي است که
جلد 17 - صفحه 185
ميفرمايد: إِنَّما يُوَفَّي الصّابِرُون‌َ أَجرَهُم بِغَيرِ حِساب‌ٍ زمر آيه 13. و ثانيا گفتيم: صبر سه قسم است صبر بر بلا، و صبر بر مشقت عبادات، و صبر بر جلوگيري نفس از معاصي، اول سيصد درجه ثواب دوم ششصد درجه سوم نهصد درجه و لکن بيک اعتبار صبر دو قسم است يک قسم صبري که از تحت اختيار خارج است مثل صبر بر بليات و مصائب وارده، و صبري که در تحت اختيار او است مثل صبر بر زحمت عبادت و ترک هواي نفس، و صبر جميل صبر بر اذيت و ظلم که در مقام تلافي بر نيايد خداوند امر ميفرمايد پيغمبر اکرم را که تحمل کند اذيتهاي کفار و مشرکين و منافقين و معاندين را که نسبت بآن حضرت چه اهانتها و جسارتها و اذيتها و ظلمها روا داشتند ميفرمايد:
فَاصبِر تحمل فرما بر آنها غيظ و غضب نکن و در مقام تلافي بر نيا.
صَبراً جَمِيلًا خداوند از آنها انتقام خواهد کشيد و حضرتش آن قدر تحمل نمود که پس از هجرتش هم در مقام تلافي آنها بر نيامد حتي جهادهاي با آنها اغلب دفاعي بوده آنها ميآمدند بر کشتن او و اصحاب او حتي در باب جهاد دستور داد که اگر آنها دست از قتال برداشتند يا برگشتند يا حربه‌هاي خود را انداختند متعرض آنها نشويد حتي در فتح مکه تمام آنها را عفو فرمود مخصوصا با منافقين تا دستور جهاد نيامده بود که فرمود: جاهِدِ الکُفّارَ وَ المُنافِقِين‌َ وَ اغلُظ عَلَيهِم توبه آيه 76، تحريم آيه 9.