1- انبيا، مقامى بس والا دارند. «تلک» اشاره به دور ومقام والاست.
2- انبيا، همه در يک رتبه نيستند. يگانگى در هدف، مانع بعضى کمالات ويژه و برترىهاى خاصّ نيست. «فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ»
3- تجليل از انبياى گذشته لازم است. موسى وعيسى عليهما السلام در آيه تکريم شدهاند.
«مَنْ کَلَّمَ اللَّهُ ... عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ»
4- سنّت و قانون خداوند، آزاد گذاشتن انسان است. او مىتواند مردم را به اجبار به راه حقّ وادار کند، امّا رشد واقعى در سايه آزادى است. در اين آيه دو بار مىخوانيم که اگر خدا مىخواست، اختلاف و نزاعى ميان مردم ايجاد نمىشد. «وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ»
5- ريشهى اکثر اختلافات، هوسها، حسدها و خودبينىهاست، نه جهل و ناآگاهى. «مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ الْبَيِّناتُ»
6- راه انبيا، همراه با دليل روشن است. «بينات»
7- اختلافات اعتقادى، از عوامل پيدايش جنگهاست. البتّه دين منشأ اختلاف
«1». نساء، 41.
جلد 1 - صفحه 397
نيست، بلکه مردم اختلاف مىکنند. «وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ مَا اقْتَتَلَ ... وَ لکِنِ اخْتَلَفُوا»
8- اختلاف عقائد مردم، دليل اختيار آنها است. «فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ وَ مِنْهُمْ مَنْ کَفَرَ»