اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
خاشِعَةً أَبصارُهُم تَرهَقُهُم ذِلَّةٌ ذلِک‌َ اليَوم‌ُ الَّذِي کانُوا يُوعَدُون‌َ (44)
چشمها فرو افتاده ذلت خواري آنها را فرو گرفته اينکه است آن روزي که بودند وعده داده شده.
خاشِعَةً أَبصارُهُم از مشاهده احوال قيامت زمين مثل کوره حدادي خورشيد يک ني! بالاي سر آتش جهنم نعره و شعله دارد ملائکه غلاظ و شداد با تازيانه‌هاي آتشي و غلها و زنجيرها نميتوانند مشاهده کنند چشمها فرو افتاده.
تَرهَقُهُم ذِلَّةٌ ذليل و خوار عريان و برهنه نه ناصري دارند نه معيني نه فرياد رسي که ميفرمايد: وَ لَقَد جِئتُمُونا فُرادي کَما خَلَقناکُم أَوَّل‌َ مَرَّةٍ انعام آيه 94.
ذلِک‌َ اليَوم‌ُ اينکه روزي است که يوم القيامة باشد.
الَّذِي کانُوا يُوعَدُون‌َ و شما منکر شديد حال مشاهده کنيد که وعده الهي حق است: إِن‌َّ وَعدَ اللّه‌ِ حَق‌ٌّ فَلا تَغُرَّنَّکُم‌ُ الحَياةُ الدُّنيا وَ لا يَغُرَّنَّکُم بِاللّه‌ِ الغَرُورُ لقمان آيه 33. منکرين قيامت چند طايفه هستند يک طائفه دهري و طبيعي که بکلي منکر وجود حق و دين و قيامت هستند که امروز اکثر روي زمين اينها هستند، يک طائفه ميگويند انسان چون مرد بدنش خاک شد روح او تعلق ميگيرد ببدن ديگري و هکذا و همين است معاد او و اينها هم چهار دسته هستند نسخ و فسخ و رسخ و مسخ شرحش بماند اگر روحش صالح باشد ببدن ديگر که تعلق بگيرد در ناز و نعمت است و همين است بهشت، و اگر خبيث باشد ببدن ديگر که تعلق بگيرد در بلا و محنت باشد و همين جهنم او است، يک دسته ميگويند روح تعلق ميگيرد به قالب مثالي يا متنعم است يا معذب بنعم روحي و عذاب روحي، يک دسته ميگويند: روح ببدن حور قليايي تعلق ميگيرد که شيخيه قائلند، يک دسته منکر خلود هستند و طوايف ديگر و قيامت بر
جلد 17 - صفحه 202
همه معلوم ميشود.
هذا آخر ما اردنا في تفسير سورة المعارج و يتلوها تفسير سورة نوح و بقية السوران شاء اللّه تعالي و الحمد للّه و الصلاة علي محمّد و آله و انا العبد عبد الحسين طيب.
سورة نوح